Bok
Jordajente tatt av tida
Maria Lavik skriv sterkt om korleis tradisjon, plikt og kjærleik til garden må vike for realitetane i Bygde-Noreg.
Maria Lavik er forfattar og journalist.
Foto: Tove K. Breistein.
Sommaren 1984 vitja eg garden Lavik, der Aage Lavik, farfar til forfattaren (fødd same året) budde. Aage var ei kraft i bygdeopprøret som byrja med Hitra-aksjonen, heldt fram med Aksjon Bygde-Noreg og kulminerte med palassrevolusjonen i Norsk Bonde- og Småbrukarlag i 1981. Han var ein særs triveleg kar som eg hugsar med glede.
Men målet med ferda mi låg nokre kilometer lenger inn i Eksingedalen, garden til Helge Bergo, styremedlem i Bonde- og Småbrukarlaget, der eg var generalsekretær. Vanskane for Bygde-Noreg var openberre alt på 1970-talet. Helge Bergo stod fram som ideologen bak ein endra jordbrukspolitikk og inspirerte meg til å skrive ei avhandling i statsvitskap om avviklingsbonden, noko som førte meg via departementet til Småbrukarlaget.
Sterk prosa
Reisa til Eksingedalen rann meg i hug da eg las Odelsskam, boka til odelsdottera på Lavik, som skriv sjølvbiografisk om kvalane kring det å seie odelen frå seg og bli bufast i byen. Ho var jordajenta, som farfaren, besten, kalla henne.
Lavik har levert eit sterkt skriftstykke. Det vedkjem unge som legg bygda bak seg og finn seg til rette i det urbane.
Om folk som Marita Lavik skulle ville ta over heime, så måtte det vere lagt til rette for politisk. Men det motsette skjer. Dei som har mindre bruk, blir demotiverte. Tilskota er ikkje forma etter deira behov.
Digital tilgang – heilt utan binding
Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.