Dommedag i dress

Teoriar om undergang som legg skulda på lett identifiserbare grupper, er ikkje ufarlege, skriv Jan Inge Sørbø.

Lovløyse i ei ny verd

USA er på veg tilbake til fortida etter aksjonen mot Venezuela.

For ti år sidan gjorde David Bowie noko få, om nokon, kan gjere på same vis. Han skapte eit komplett livsverk – ved å døy.

Olje og makt trumfar demokrati og narkotika

KOMMENTAR: Vi sit no med ein rimeleg klår fasit på kva som eigentleg var hovudmålet med aksjonen i Venezuela, skriv Vegard Bye.

Verdsrommet i krigstid

Rompolitikken er blitt tryggingspolitikk. Eit sårbart Noreg må søkje samarbeid.

Mat med meining

I år bør vi handle for det vi trur på.

Hurtigruta – modernisering på norsk

Endå ein gong er det føreslått å redusere hurtigruta langs kysten. Denne politiske repetisjonsøvinga får ikkje tak på den moderniseringa av Noreg som hurtigrutene har stått for.

Skal monumenta opp eller ned?

Med politisk makt følgjer definisjonsmakt, og gjennom eit monument kan dette få synleg form. At dei ein gong var oppe, treng ikkje bety at dei bør bli ståande.

Kva er gale med Dyrene i Hakkebakkeskogen?

Etter at eg sjølv vart kasta ut i kulturbransjen, har eg etter kvart fått nok av skravleklassens skravleri, skriv Monica Goksøyr.

Smil – du er i offentleg sektor

Elevar, lærarar og offentleg tilsette blir hengde ut i sosiale medium. Gjer vi nok for å hjelpe dei?

«Når kostnader og nytte med klimapolitikk er ukjende, er eit nasjonalt klimamål ein dårleg idé.»

av Øystein Sjølie

Nytt russisk propagandaverktøy

Ei ny russisk ordbok formidlar verdssynet til Kreml.

Den store vendinga

USAs fremste oppgåve i det 21. hundreåret er ikkje lenger å spreia demokrati, men å tryggja seg sjølv.

Klimakvotar fungerer dårleg

Styresmaktene kan i teorien velje mellom kvotar og avgifter for å få ned utslepp, men klimakvotar byr på store praktiske problem.

Villsau

Sjølv ikkje hjå småfe er det storleiken det kjem an på.

Lancet-serien

Ultraprosessert mat høyrer ikkje berre heime i kosthaldsråd, men i politikken.

Putin vann også denne omgangen

Dei siste to vekene syner kor splitta og rådlaust Vesten er i møte med eit Putin-regime oppsett på vidare militær erobring.

Sau som raper

Ein reknefeil gøymd i ein fotnote betyr faktisk noko.

Den kommunale skrustikka

Korleis kan eit land så rikt få slike fattige kommunar?

Byggjeskikk og uskikk

Ei hardhendt utbygging har lenge fare over bygd og by og etterlate seg eit annleis land. Er det von om at trenden snur? Ulf Andenæs har vitja Hallingdal.

Skriftemål frå ei radwife

Lengten etter barn, fritid eller ein heim som oppfyller grunnleggande HMS-krav, treng ikkje vere synonymt med konservatisme.

Proteinyoghurt

Eit vått triks kan ligge bak treningsmaten din.

Ti år sidan skrekkbylgja i Paris

Samanfall av sosiale og ideologiske tilhøve kan framprovosere ny vald.

Eit oljefyrt autokrati

Etter 27 år med krig fekk Angola ein oljerikdom som aldri har blitt fordelt.

Formue i farleg farvatn

Etikkrådet for oljefondet er sett på vent. Den beste forklaringa på det kan vere Donald Trumps uføreseielege reaksjonar.

Humor som forsvar

Når ein står myrfast i ei krise, er det berre to ting som hjelper: tid og humor.

«Mest overraska vart eg kanskje likevel over dei potetchipsbaserte julekalendrane»

Ein liten advent kan forte verte ein vane.

Når nødrett blir normalen

Det er urovekkjande likskapar mellom utviklinga i Tyskland på 1930-talet og dagens USA, skriv Morten Kinander.

Religion og raseri

Nei, KrFU-leiaren treng ikkje gå av fordi ho har eit marginalt standpunkt.

Eit kinesisk nakketak på Vesten

Kina har skaffa seg monopol på sjeldne jordartar. Regimet i Beijing trugar ikkje berre det grøne skiftet, men også den militære satsinga i Vesten.

Språkleg mirakel og misere

Kva skjer når KI tar over, og anglisismar, flosklar og feil blir reproduserte? Skal vi halde fast ved å bruke hjernen, eller gi inn?

Fredsprisen og det folkerettslege dilemmaet

Det var viktig og riktig av Nobelkomiteen å framheve at demokrati og frie val bidreg til fred. Samstundes har kritiske røyster meldt seg.

Sarpsborg – byen staten gløymde

I Sarpsborg kneler det kommunale tilbodet under vekta av innvandring frå andre delar av landet.

Tryggingspolitisk lineskifte

Den europeiske unionen er no den einaste stormakta i verda som forsvarar rettsstaten.

Stoltenberg er fangen i statsbudsjettet

Krefter regjeringa ikkje rår med, et opp det meste av utgiftsveksten neste år. Finansministeren må betala store rekningar før han kan skaffa fleire hender på sjukehuset.

Ein usunn modell

Helseføretaka er ein medisin med moderat effekt og alvorlege biverknader.

Det store pyramidespelet

Om ikkje kunstig intelligens fører til verdas undergang, kan det i alle fall gje oss eit heidundrande børskrakk.

Mange stridsspørsmål står att

Ingen veit heilt kva Donald Trump pressar Israel og Hamas til å gå med på. Her kan metoden hans vere på sin plass.

Kvar er tankane mine?

Ei stor popstjerne har nyleg kome med nytt album. Men det verkeleg interessante er albumet som aldri kom ut. Og kvar det er.

Sjukehusføretak på felgen

Kvar vert det av helsa i helseføretaka våre?

Kultur med kanon

Sverige satsar på kulturkanon. Danmark går for åndelig opprusting. Kva gjer vi?

Barbarane på Øyafestivalen

Verdas største oppkjøpsfond vart ein gong kalla barbarar. I år kom dei til Øyafestivalen.

Genmodifisering kjem nærare

Eit vakse direktiv har endeleg fått kome inn i varmen. 

Eit varsel om dramatiske tider

Drapet på Maga-aktivisten Charlie Kirk er berre eitt av mange teikn på at motsetnaden mellom høgre og venstre i Vesten blir skjerpa. Varsellampene blinkar.

Blyår i Amerika

Frå ein norsk ståstad er det meiningslaust å kalle Charlie Kirk «konservativ», skriv Øyvind Strømmen.

NRK sviktar samfunnsoppdraget

NRK skal gi ei brei kulturdekning. No vil ålmennkringkastaren legge om musikkdekninga – og legg ned seks program.

Framstega til Frp

Framstegspartiet fekk 421.429 fleire veljarar ved valet i år enn for fire år sidan. Kvar kom dei nye veljarane frå?

NHO drøymer om det norske Spotify

Noreg driv med olje og fisk. Svenskane driv med høgteknologi og erobrar verda. NHO vil at me skal bli som dei.

Noreg overlèt KI-politikken til EU

Kunstig intelligens endrar den digitale verda dramatisk, men norske politikarar har knapt diskutert KI i valkampen. I staden overlèt dei ansvaret til EU.

Høgrebølge utan Høgre

Høgre bygde truverd som reformkraft. No kan Framstegs­partiet ta over rolla som folkepartiet på høgresida.

Avklar hovudsaka fyrst

Utan klåre liner frå alle raudgrøne vert samarbeid uråd.

Den nye høgresida

Når alliansen mellom Erna Solberg og Sylvi Listhaug slår sprekker, er det ein setningsskade frå eit politisk jordskjelv.