GRØNLAND I Christiane Jordheim Larsen Alle presidentens landnåmsmenn Kva har Louisiana-guvernøren Jeff Landry til felles med tekmilliardæren Ken Howery og Arktis-entusiasten Tom Dans? Dei har alle teke på seg oppgåva å gjere Grønland til ein del av USA.
Kommentar I Halvor Tjønn Fyrst tek han Caracas, så Nuuk Verda er i ferd med å sjå kva «America First»-politikken eigentleg inneber. For Danmark og Grønland er det dårleg nytt, men også for Europa og Noreg.
Kommentar I Torbjørn L. Knutsen Frå ideologi til rå makt USA har sjeldan – eller aldri – late folkeretten stå i vegen for eigne nasjonale interesser.
Leiar I Svein Gjerdåker «Det er trist å vera vitne til dei mange unnvikande og halvhjarta kritikkane frå europeiske statsleiarar.»
Utanriks I Per Anders Todal Kunsten å tale Washington imot Om europeiske leiarar er for forsiktige overfor Donald Trump, kan han oppfatte dei som ettergjevande, meiner tidlegare statsminister Kjell Magne Bondevik.
Forsvar I Per Anders Todal Noreg er framleis nyttig for USA Donald Trump har ikkje endra tryggingssituasjonen dramatisk for Noregs del, meiner forsvarsforskar Ståle Ulriksen.
Russland I Aleksandr Saburov Krigsårjula Sjølv dagane då ingenting vondt skjer, er ikkje som dei ein gong var.
Idear I Anne Applebaum Trumps «amerikanske herredømme» kan føre til at vi står tomhendte att Framferda som presidenten har vist i Venezuela, varslar om eit nytt globalt system.
Kommentar I Jan Inge Sørbø Dommedag i dress Teoriar om undergang som legg skulda på lett identifiserbare grupper, er ikkje ufarlege, skriv Jan Inge Sørbø.
Kommentar I Astri Suhrke Lovløyse i ei ny verd USA er på veg tilbake til fortida etter aksjonen mot Venezuela.
Reportasje Kong Rex av Gullandet Svein Sæter reiser til Nome i Alaska, i fotefara etter nordmenn som deltok i det store gullrushet for meir enn 125 år sidan.
Venezuela Olje og makt trumfar demokrati og narkotika KOMMENTAR: Vi sit no med ein rimeleg klår fasit på kva som eigentleg var hovudmålet med aksjonen i Venezuela, skriv Vegard Bye.
Media I Hallgeir Opedal Mediekamp Kva skjer når sanning kolliderer med kjensler? Ein dokumentarserie på SVT splittar Sverige.
Samfunn Eit vegkart til digital dommedag Uhindra utvikling av kunstig intelligens er ein sikker veg til undergangen for menneska, hevdar KI-tenkaren Eliezer Yudkowsky.
Reportasje I Maren Bø Med sæd i bagasjerommet Inseminøren er ikkje ein utdøyande rase. Han er berre sjeldnare å sjå.
Kommentar Verdsrommet i krigstid Rompolitikken er blitt tryggingspolitikk. Eit sårbart Noreg må søkje samarbeid.
Transport I Ådne Lunde Banesår i Bergen Kor vanskeleg kan det vera å få lagt 26 kilometer med skjener i eit levande demokrati?
Politikk I Eva Aalberg Undheim Etterlyser meir politisk mot Avtroppande Agenda-sjef Trygve Svensson etterlyser politisk vilje og mot blant europeiske politikarar til å byggje eigen teknologi og kunstig intelligens, eigne sosiale medium og eigen tryggleik.
Historie Dobbeltspel med Mossad i kulissane Trekte Israels etterretningsorganisasjon Mossad i trådane då ein venstreradikal bande fekk rane danske bankar og robbe våpenlager i årevis utan å verte stoppa?
Sjakk I Atle Grønn Parodisk enkelt Gamlefar Magnus Carlsen (35) tok sitt sjette VM-gull i snøggsjakk i Qatar mot ein paralysert, remistung verdselite.
Leiar I Svein Gjerdåker Barnebortførarane «Ei sak som får for lite merksemd, er dei mange ukrainske borna som er bortførte av Russland. I alt skal det vera tale om nesten 20.000 ukrainske born.»
Medisin Elektrosjokk bergar liv Elektrokonvulsiv terapi, ECT, er den beste behandlinga for dei alvorlegaste depresjonane, skriv Haldor Slettebø.
Klima Om ti-tolv år når bresmeltinga høgdepunktet Dersom den globale oppvarminga ikkje blir bremsa drastisk, vil snart opptil 4000 isbrear forsvinne kvart år. For dei fire siste breane i Tyskland er truleg alt håp ute.
Kommentar I Ottar Grepstad Hurtigruta – modernisering på norsk Endå ein gong er det føreslått å redusere hurtigruta langs kysten. Denne politiske repetisjonsøvinga får ikkje tak på den moderniseringa av Noreg som hurtigrutene har stått for.
Frå arkivet: Blekk og blod Kvinna til hest «Eg kunne ikkje tru at det rynkete andletet hadde vore ei vakker kvinne som folk var viljuge til å drepa for og at ho hadde vore ein ryttar som store menn bøygde seg for og som var som ei Hollywood-stjerne i Kubaisa.»
Frå arkivet: Blekk og blod Treet vart hogge ned «Oldefar var ein pen mann, utstrålte sjølvtillit og godleik. Han gjekk rundt med sønene sine som likna på han i utsjånad og ånd.»
Frå arkivet: Blekk og blod – Du kjem til å lida på reisa di Ei krønike om Irak og familien al-Kubaisi.
Klimapolitikk Leiestjerna som slokna Visjonen om Europa som verdas grøne leiestjerne er borte. No handlar det om å halde fast ved den dalande oppslutninga og verne om den europeiske industrien, lyder det frå den danske klimaministeren.
Frå matfatet I Siri Helle Visste du at det finst ein laukkoalisjon på Stortinget? Det han har gjort, er å einast om å utsette innføringa av ein EU-regel som kan verte kroken på døra for 45 prosent av laukproduksjonen i Noreg.
Kulturkommentar I Mona Mørk Skal monumenta opp eller ned? Med politisk makt følgjer definisjonsmakt, og gjennom eit monument kan dette få synleg form. At dei ein gong var oppe, treng ikkje bety at dei bør bli ståande.
Kommentar Klimatiltaket som gjer Russland rikare Mange nordmenn med god tilgang til media vil avvikle norsk oljeutvinning, eit tiltak som heilt sikkert gjer Russland rikare.
Minneord Arthur Arntzen (1937–2025) Han var eit episenter for nordnorsk oppvakning, motkultur og sjølvrespekt, skriv Skjalg Fjellheim.
Kommentar Smil – du er i offentleg sektor Elevar, lærarar og offentleg tilsette blir hengde ut i sosiale medium. Gjer vi nok for å hjelpe dei?
Reportasje I Hallgeir Opedal Gubbatreff i Hardanger Kvar tysdag klokka 11.00 møtest karar frå Hardanger på ein kai ved fjorden for å snakke om kjensler og mannsrolla. Nei då! Men elles var det meste tema på treffet denne veka.
Økonomi Meiner Noreg framleis er egalitært Alt i alt er det bra at fleire blir rikare og kan investere meir, skriv Civita-leiar Kristin Clemet.
Samfunn Den fyrste freistnaden på å skapa demokrati i Russland For 200 år sidan forsøkte ei gruppe med unge adelsmenn å gjera revolusjon i Russland. Forsøket slo feil, men minnet om hendingane i desember 1825 lever framleis.
Krig I Andrej Kurkov Opne og løynde forhandlingar President Volodomyr Zelenskyj blir pressa frå alle kantar for å både inngå ein avtale med Russland og endre grunnlova. Men oppslutninga om han har auka.
Intervju I Eva Aalberg Undheim Vil sende asylsøkjarar ut av Europa Går EU inn for asylbehandling i tredjeland, skal ikkje Noreg vurdere det, då skal Noreg også gjere det, seier Tage Pettersen (H).
Tryggingspolitikk I Christiane Jordheim Larsen Eit diplomatisk stykke Noreg USAs minkande interesse for Europa er ikkje nemnd i den nye regjeringsplanen. Statsministeren hevdar at USA framleis er interessert i Noreg, og får ekspertstøtte.
Teknologi I Per Thorvaldsen Hugs refleks! Korleis klarar ein refleks å reflektera ljos attende til den som sender det ut?
Kommentar I Astrid Sverresdotter Dypvik Dei snakkar om det heile tida Når nokon først byrjar snakke om massedeportasjonar, er det vanskeleg å ikkje seie imot. Men det kjennest litt som å gå på limpinnen.
Leiar I Svein Gjerdåker Den antisemittiske gifta «Antisemittismen har kome frå både ytre venstre og ytre høgre side. Frå kristne og muslimar.»
Historie Den raude banden som herja med Danmark Blekingegadebanden forsynte palestinske terroristar med pengar og våpen frå væpna ran og innbrot.
Resesjon Tysk nedtur Tysklands økonomi opplever den verste krisa sidan andre verdskrigen, er bodskapen frå tysk industri, men Merz-regjeringa klarer ikkje å snu utviklinga.
Essay I Ingvald Aarstein Dalen som forsvann Den verna Nedalen i Trøndelag var eit uvanleg rikt naturmiljø. Forfattaren Karl H. Brox kom dit rett før kraftutbygginga og kunne ikkje gløyme det han opplevde.
Kommentar I Magnus Rotevatn Demokratisk tilbakeslag – eller status quo? Dei siste månadane i Tanzania har vore dramatiske, men valden viser berre at alt er som før.
Kommentar I klima «Når kostnader og nytte med klimapolitikk er ukjende, er eit nasjonalt klimamål ein dårleg idé.» av Øystein Sjølie
Forsvar I Sigurd Arnekleiv Bækkelund Ei ny verd i emning Den noverande ordenen som skal trygge verda mot atomvåpen, kan stå for fall, meiner forskaren Pavel Podvig.
Kultur I Hallgeir Opedal Slimålar og stavkyrkjer Å setje avgjerder ut til folket er alltid ein risikosport.
Kommentar Kinas nye verd Grafane peikar berre éin veg. Den lange epoken med vestleg dominans går mot slutten, skriv Per Anders Todal
Kommentar I Torbjørn L. Knutsen Den store vendinga USAs fremste oppgåve i det 21. hundreåret er ikkje lenger å spreia demokrati, men å tryggja seg sjølv.
Oljefondet I Christiane Jordheim Larsen Etterlyser etisk leiarskap i oljefondet Oljefondet har vore eit fyrtårn i investormiljøet. At Etikkrådet er sett til side, er eit alvorleg tilbakeslag, seier menneskerettsprofil Phil Bloomer.
Politikk I Eva Aalberg Undheim – Raudt har nærma seg SV SV har ei stor utfordring med å finne rolla si i eit endra politisk landskap, seier Ingrid Fiskaa.
Russland Leiketøy vi ikkje vil ha Russarane skal feire jul og nyttår i år òg, med krigen som bakteppe.
Krig I Frederik Stjernfelt Det postheroiske Europa Berre finnane ønsker å slåst. – Det avgjerande i eit slag mot russarane vil vere infanteri, altså soldatar. Men Europa manglar soldatar som er villige til å kjempe, seier militærrådgivaren Edward Luttwak.
Kommentar I Hallgeir Opedal Kjenslegeneratoren Ingenting skapar meir engasjement enn fotball og fredsprisar.
Kommentar I Svein Tuastad Harar og skjelpadder på Løvebakken Omstillingskommisjonen blir ein testbrønn. Skal makta rå, eller skal politikken utformast i eit ope ordskifte der dei beste argumenta vinn?
Kommentar Klimakvotar fungerer dårleg Styresmaktene kan i teorien velje mellom kvotar og avgifter for å få ned utslepp, men klimakvotar byr på store praktiske problem.
Energi Norske kommunar klare for kjernekraft Etter rundt 50 års tagnad og passiv motstand er kjernekrafta brått i vinden att.
Krig Vond veke for president Zelenskyj Zelenskyjs stabssjef har trekt seg, utan at det løyser nokon problem for presidenten. Ukrainarane førebur seg på jule- og nyttårsfeiringa meir på trass enn i forventning.
Bokkommentar Kulturkrigaren Historikarlauget var i tida etter 1945 eittpartistaten i miniatyr, med Jens Arup Seip som historiefagets svar på Einar Gerhardsen.
Politikk I Per Anders Todal Det store tabuet i klimapolitikken – Det burde ikkje vere kontroversielt å lage ei utgreiing for sluttfasen på norsk sokkel, seier universitetsrektor og petroleumsøkonom Klaus Mohn.
Kommentar Budsjettforlik med helsing heim Senterpartiets Bjørn Arild Gram frå Steinkjer stiller seg bak eit budsjettforlik som får opp farten på Hilmarfestivalen i Steinkjer.
Leiar I Svein Gjerdåker Krevjande storting Trass all mediestøyen og oppslag om «budsjettkaos» har vi fått eit nytt statsbudsjett innanfor tidsfristen. Det var ikkje sjølvsagt.
Tannhelse I Christiane Jordheim Larsen Puss, så går du i pluss Budsjettsemja gav 360 millionar friske kroner til tannhelse. Det er berre ein brøkdel av kva ei tannhelsereform kan komme til å koste.
Språk i skulen God språkpolitikk, dårleg etterleving Held nedgangen i nynorskelevar fram i same tempo som no, vil det vere svært få nynorskelevar att nokre generasjonar framover. Det seier Åse Wetås, direktør i Språkrådet.
Radio I Hallgeir Opedal Stadig færre lyttar til tradisjonell radio Er radiodagane over? Eller: Kvifor vert det alltid så mykje støy rundt NRK?
Samfunn I Sigurd Arnekleiv Bækkelund Vil ikkje ut med annonsesum Rema 1000 gir ein million kroner til Frelsesarmeen, men nyttar endå større summar på å marknadsføre donasjonen.
Russland I Aleksandr Saburov «Spørsmålet er korleis vi levde» Den russiske staten lærer oss korleis vi skal døy friske.
Intervju I Erik Martiniussen – Russland må kvitta seg med den kolonialistiske arven Vitaly Servetnik er ein av fleire opposisjonelle som har måtta rømma frå Russland. I eksil i ein stor europeisk by jobbar han for total politisk transformasjon av Russland.
Utanriks CIA-tilbakeslag Rahmanullah Lakanwal, som skaut to soldatar i Washington D.C. i førre veke, har vore soldat i ein CIA-milits i Afghanistan.
