Frå ståstaden til gjerningspersonane

Fleire millionar nye Epstein-dokument er offentleggjorde. Har vi fått vite noko nytt?

I 1960- og 70-åra blei mange politiske miljø i Noreg radikaliserte.

Radikaliseringa i sentrum er hendingane som historikarar flest bladde forbi, og som folk flest gløymde. Dette er min versjon.

Bruce Springsteen har ikkje laga ein allsong om det som skjer i Minneapolis og USA.

Det er heller ikkje poenget.

Blant ekte brølapar

COSTA RICA: Vi reiste med julehåp til Costa Rica og vart overraska av villdyr, somme i menneskeham. På nyåret var verda som omsnudd, med krav om lydrike i nord og sør.

Pølse på Narvesen

Pølsekjøt bør ikkje vere middelmåtig.

På vegen mot Oscar

Til saman 10.143 røysteføre Academy-medlemmer skal no avgjere om norske Affeksjonsverdi skal vinne Oscar. Eller Oscarar.

5.58,52

Sander Eitrem er no på den eksklusive lista med norske verdsrekordhaldarar på 5000 meter.

Makt på raud løpar

Ei kvinne med sterke meiningar, ein gründer med eigen hudkrem, ein ukomfortabel professor og masse kjendisar. Slagkraft, venleik og kunnskap er kapital i sosiale medium.

Misnøyeveljarane hadde rett

I norsk politikk har dei blitt omtalte som eit problem som må forklarast bort, ikkje forståast. I media blir dei ofte behandla som perifere, ja, til dels som avvikande.

Klimaeksperiment i det blå

Fleire bønder var skeptiske, men det var forbrukarane som sette foten ned for det metanhemmande stoffet Bovaer til mjølkekyr.

Inga takk å få for kurdarane

Kurdarane i Syria ofra tusenvis av liv i kampen mot IS. No er dei under åtak frå regjeringshæren, og ingen vil hjelpe dei.

Norsk monokultur

Vi nordmenn treng nye vener. Det gjeld slett ikkje berre for tryggingspolitikken.

Folkemedisinen

Tjue-, førti- og tiåringar tar det: paracetamol. Mot smerter og mot stress. Meir enn nokon gong. Utviklinga er skremmande, seier professor Siv Skarstein.

Då Noreg fekk fargar

Sidan TV-apparatet fyller 100 år denne veka, er det endeleg høve til å avlive ein seigliva myte: Kristeleg Folkeparti var aldri mot å innføre fargefjernsyn i Noreg.

Stoler ikkje på Damaskus

– Det kjem forferdelege bilete frå Syria no. Somme av dei minner om overgrepa IS gjorde mot sivilbefolkninga, seier Mani Hussaini.

Det vi ikkje må nemne

Ordet krig er ikkje det same når det er krig.

Trumps utanrikspolitikk: kaos eller strategi?

Den amerikanske presidenten smiskar for USAs fiendar og behandlar USAs vener dårleg. Dette handlar nok om langt meir enn berre narsissistiske nykker.

«Den massive mediedekninga er ei stor tilleggsstraff for alle involverte i denne saka.»

Utanriksministeren i røyken

I desse dagar når den danske utanriksministeren uvande høgder på den storpolitiske arenaen. Elles ser den politiske karrieren til Lars Løkke Rasmussen ut som eit hjartekardiogram under infarkt.

Sigerskamp eller klassisk tragedie?

50 år etter abortlova er argumenta til Per Lønning framleis aktuelle.

– Vi må spørje kva vi får att

Datasenterveksten i Noreg kan utfordre straumprisar, straumnett og tradisjonell industri. – Noreg står ved eit vegskilje, seier Sverre Gotaas i Teknologirådet.

Distraksjon er obligatorisk i Oslo-skulen

Medan foreldra kjempar for å avgrense skjermbruken, sikrar skulane barna tilgang til Minecraft, YouTube og strøymetenester.

Eit irriterande populært tema er «sjakk og galskap». Om det er ein korrelasjon, er sjakken utan skuld, skriv Atle Grønn.

Ukraina kjempar mot Russlands vinter

Når innbyggjarane i Kyiv møter venner på gata eller på ein kafé, spør dei ikkje lenger korleis det går. Opningsspørsmålet er no: «Kva er temperaturen heime hos deg?»

Europa treng ikkje vera ein koloni

Donald Trump har synt oss korleis det er å bli utsett for politisk og militært diktat. Verdsdelen vår må finna ut korleis han kan bli strategisk uavhengig.

– VM er eit pres­ti­sje­­-pro­sjekt

Er boikott av fotball-VM rett svar på Donald Trumps trugsmål mot europeiske allierte? Andreas Selliaas fortel om spelet i kulissane.

No gjeld det å vera presis og tydeleg i tilbakemeldingane til Trump og regjeringa i USA, skriv Svein Gjerdåker.

Innfører bokmål på Sjernarøy

Bystyret i Stavanger vedtok denne veka å byte målform ved Sjernarøy oppvekstsenter frå nynorsk til bokmål.

Krigen tar på – også for dyra.

Annankvar månad slår nyhendet om at nokon har funne ei mengd dyrekadaver, ned som eit lyn.

Frå trumf til Trump

Trumps krav har forvandla Grønland til ei tryggingspolitisk hovudpine.

«Når reglane ikkje lenger vernar deg, må du verne deg sjølv.»

Ettergjeving kan ikkje kjøpe tryggleik, sa den canadiske statsministeren Mark Carney i talen sin på Verdas økonomiske forum i Davos tysdag 20. januar.

Farvel til Facebook

Det verste er ikkje kva selskapet veit om meg, men kven dei fortel det til.

Gullgruve, skraphaug

Da bestefar Anders Sæther kom til Nome sommaren 1900, var folketalet i fleire av urfolkgruppene redusert med rundt 80 prosent, i ei rekkje andre var det halvert.

Den norske revolusjonen på Island

Nordmennene gjorde meir for Island på tre år enn danskane gjorde på 300 år, hevdar ein av romanfigurane i Hallgrímur Helgasons romantrilogi.

Kva skal vi med framandspråka?

Stadig færre ungdomsskuleelevar vel å lære framandspråka tysk, fransk og spansk. Kunnskapsdepartementet kan gjere vondt verre.

Sirkusliv

Dette er historia om då sirkusdirektør Jan Ketil Smørdal reiste til Budapest Cirkus Festival nr. 16, med full energia and fantasia. Og to hjelparar.

Strid om svart olje i grøn framtid

Statsminister Jonas Gahr Støre og oljenæringa vil leita etter meir olje og gass. Miljørørsla vil stoppa for å redda klimaet. Begge partar har kjøpt rapportar med svar dei likar.

Det store konsentrasjonsfallet

Elevar presterer dårlegare og er meir utagerande enn tidlegare, meiner lærarar med over 20 års erfaring. Skuleforskaren Johannes Lunde Hatfield peiker på digitaliseringa av skulen som hovudårsak.

Fiskekaker

Kaker som klarar det meste.

Den fiktive røyndommen

Sjølvsagt har ein forfattar lov til å bruke andre sitt liv som inspirasjon. Og sjølvsagt er det problematisk.

Iran er i spel

Leiarlaus motstand er sjeldan ein trussel for eit regime som det iranske. Men for USA er det farleg å satse på ein adelsmann som Reza Pahlavi, skriv Cecilie Hellestveit.

Avtalen som gav USA makt på Grønland

Ein forsvarsavtale frå 1951 står sentralt i kontroversen mellom Danmark og USA.

Set sin lit til USA

– Det er allereie krig i Iran, seier aktivist og forfattar Asieh Amini. Ho trur amerikanske bombeåtak kan hjelpe demonstrantane.

Bøn om fred

Den ortodokse kyrkja har eit anna syn på krigen enn oss andre.

Det er ikkje utenkjeleg at Danmark mistar Grønland

Dette handlar om langt meir enn berre dramaet om kongeriket, meiner professor Helen Thompson, ein av verdas leiande geopolitiske analytikarar.

Avgifter er kongen mellom klimatiltaka

Er elbilar eit godt klimatiltak? Det avheng av utsleppa. Og utsleppa bør koste.

Jafet Lindebergs saloon

Dredge No. 7 er eit monster i solnedgang, ståande fast for all tid i den enorme grava det sjølv har grave. Dette er keisaren blant dei mange gullriggane i og rundt Nome, Alaska.

Beijing strammar grepet om Taiwan

Dei væpna styrkane til Kina har stadig oftare militærøvingar i Taiwansundet.

– Det finst ingen plan

Noreg får stadig fleire datasenter som konkurrerer om krafta. SV og Raudt ber om nasjonal koordinering av nye etableringar.

Frå kuler til ord

Jo fleire krigar og diktatur, jo fleire vonde forteljingar. Kan dei skape fred?

Verpehøne

Eg har nokre høner å plukke med Mattilsynet.

Nytt år, nye sjansar – på fleire frontar

Det nye året kjem med nye stressfaktorar, men bringar også nytt håp i Ukraina.

Store oppgåver, små marginar

Dårleg kommuneøkonomi vil svekke velferdsstaten, meiner varaordførar i Arendal Inger Brokka de Ruiter. No vil ho starte eit kommuneopprør mot regjeringa.

Alle presidentens landnåmsmenn

Kva har Louisiana-guvernøren Jeff Landry til felles med tekmilliardæren Ken Howery og Arktis-entusiasten Tom Dans? Dei har alle teke på seg oppgåva å gjere Grønland til ein del av USA.

Fyrst tek han Caracas, så Nuuk

Verda er i ferd med å sjå kva «America First»-politikken eigentleg inneber. For Danmark og Grønland er det dårleg nytt, men også for Europa og Noreg.

Frå ideologi til rå makt

USA har sjeldan – eller aldri – late folkeretten stå i vegen for eigne nasjonale interesser.

«Det er trist å vera vitne til dei mange unnvikande og halvhjarta kritikkane frå europeiske statsleiarar.»

Kunsten å tale Washington imot

Om europeiske leiarar er for forsiktige overfor Donald Trump, kan han oppfatte dei som ettergjevande, meiner tidlegare statsminister Kjell Magne Bondevik.

Noreg er framleis nyttig for USA

Donald Trump har ikkje endra tryggings­situasjonen dramatisk for Noregs del, meiner forsvarsforskar Ståle Ulriksen.

Det siste slaget

Ved Wounded Knee i Sør-Dakota enda krigen mot dei amerikanske urinnbyggjarane. Ein million bur i reservat og kjempar framleis for språk, kultur og land.

Krigsårjula

Sjølv dagane då ingenting vondt skjer, er ikkje som dei ein gong var.

Trumps «amerikanske herredømme» kan føre til at vi står tomhendte att

Framferda som presidenten har vist i Venezuela, varslar om eit nytt globalt system.

Kong Rex av Gullandet

Svein Sæter reiser til Nome i Alaska, i fotefara etter nordmenn som deltok i det store gullrushet for meir enn 125 år sidan.

Mediekamp

Kva skjer når sanning kolliderer med kjensler? Ein dokumentarserie på SVT splittar Sverige.

Eit vegkart til ­digital dommedag

Uhindra utvikling av kunstig intelligens er ein sikker veg til undergangen for menneska, hevdar KI-tenkaren Eliezer Yudkowsky.

Med sæd i bagasjerommet

Inseminøren er ikkje ein utdøyande rase. Han er berre sjeldnare å sjå.

Verdsrommet i krigstid

Rompolitikken er blitt tryggingspolitikk. Eit sårbart Noreg må søkje samarbeid.