JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.
Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Foto via Wikimedia Commons

KunnskapFeature
Arve Nilsen

Skjelpadder

Etter at menneska klatra ned frå trea og oppover på næringskjeda, har nok mange skjelpadder blitt fanga og hamna i gryta.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Samfunn
Per Anders Todal

Politiske signalfeil

Det er mange grunnar til at toget ikkje går når det skal i Noreg. Her er nokre av dei.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Samfunn
Sofie May Rånes

Det veikaste leddet i legemiddelkjeda

Europeiske land bør samarbeide for å sikre forsyninga av legemiddel, seier professor Marianne Jahre.

KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen
KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen
Triumferande palestinarar på veg attende frå Israel til Gazastripa 7. oktober 2023. Liket av ei kvinne, sidan identifisert som 22 år gamle Shani Louk, er slengt på lasteplanet på pickupen.

Triumferande palestinarar på veg attende frå Israel til Gazastripa 7. oktober 2023. Liket av ei kvinne, sidan identifisert som 22 år gamle Shani Louk, er slengt på lasteplanet på pickupen.

Foto: Ali Mahmud / AP / NTB

KommentarSamfunn

Den store gløymsla

Grufulle handlingar mot sivile og uskuldige menneske kan ikkje orsakast eller forklarast med ideologiske, politiske eller nasjonale omsyn.

Kaj Skagen
Triumferande palestinarar på veg attende frå Israel til Gazastripa 7. oktober 2023. Liket av ei kvinne, sidan identifisert som 22 år gamle Shani Louk, er slengt på lasteplanet på pickupen.

Triumferande palestinarar på veg attende frå Israel til Gazastripa 7. oktober 2023. Liket av ei kvinne, sidan identifisert som 22 år gamle Shani Louk, er slengt på lasteplanet på pickupen.

Foto: Ali Mahmud / AP / NTB

KommentarSamfunn

Den store gløymsla

Grufulle handlingar mot sivile og uskuldige menneske kan ikkje orsakast eller forklarast med ideologiske, politiske eller nasjonale omsyn.

Kaj Skagen
Italias blåblåe statsminister Giorgia Meloni takkar folket sitt for tilliten etter at resultatet i EU-parlamentsvalet blei kjent 10. juni 2024.

Italias blåblåe statsminister Giorgia Meloni takkar folket sitt for tilliten etter at resultatet i EU-parlamentsvalet blei kjent 10. juni 2024.

Foto: Alberto Lingria / Reuters / NTB

KommentarSamfunn
Torbjørn L. Knutsen

Dei lyseblå var dei verkelege vinnarane

Det er lite truleg at partia på ytre høgre fløy kan veksle framgangen i EU-parlamentsvalet inn i makt og politisk innverknad.

EssaySamfunn
Morten A. Strøksnes

iPad-bobla som brast

Samfunnet har nytta store ressursar på å digitalisere skolen. Grunnlaget var syltynt og har vore styrt av motetenking, gruppepress, framtidsangst og kommersielle interesser. No ser det ut til å snu.

Natalia Ginzburg (1916–1991), fødd i Palermo på Sicilia, oppvaksen i Torino, er ein av dei fremste etterkrigsforfattarane i Italia, skriv forlaget.

Natalia Ginzburg (1916–1991), fødd i Palermo på Sicilia, oppvaksen i Torino, er ein av dei fremste etterkrigsforfattarane i Italia, skriv forlaget.

Foto: Marka/Universal Images Group via Getty Images

BokMeldingar
Hilde Vesaas

Den talande detaljen

Natalia Ginzburg viser fram kvardagen til menneske ramma av storkrig.

Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Foto: Pelikanen forlag

BokMeldingar

Apokalyptisk

Madame Nielsen leverer litteratur av sjeldan kvalitet.

Oddmund Hagen
Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Madame Nielsen har ei fortid som forfattaren Claus Beck Nielsen.

Foto: Pelikanen forlag

BokMeldingar

Apokalyptisk

Madame Nielsen leverer litteratur av sjeldan kvalitet.

Oddmund Hagen
Robotmjølk: 62,9 prosent av norske kyr vert no mjølka av ein robot.

Robotmjølk: 62,9 prosent av norske kyr vert no mjølka av ein robot.

Foto: Terje Bendiksby / NTB

Frå matfatetKunnskap

Mjølkeproduksjon

Vert ein kvotefri mjølkeproduksjon ein produksjon på meir kraftfôr?

Siri Helle
Riley har nyleg blitt tenåring, og hovudkvarteret går derfor gjennom ei ombygging for å få plass til noko uventa: nye kjensler.

Riley har nyleg blitt tenåring, og hovudkvarteret går derfor gjennom ei ombygging for å få plass til noko uventa: nye kjensler.

Foto: Disney / Pixar

FilmMeldingar

Symbolfest for heile familien

Av og til er det heilt riktig med ein oppfølgjar.

Brit Aksnes
Samfunn
Ole JanLarsen

Handlingsplanar til liten nytte?

Forskarar, tenkjetankar og byråkratar har produsert ei mengd rapportar og planar til hjelp for norske born og kvinner med minoritetsbakgrunn som er stranda i utlandet.

I media kjem utsegner om at gutar og menn har dårligare psykisk helse enn jenter og kvinner.

I media kjem utsegner om at gutar og menn har dårligare psykisk helse enn jenter og kvinner.

Illustrasjon: Shutterstock

Ordskifte
Ida SundMorken

Det er viktig å nyansere fortellingen om at menn generelt sett sliter mer enn kvinner.

Tollbeslag av legemiddelet Tramadol. Opioid er det som fører til flest overdosedødsfall i Noreg, ifølgje FHI.

Tollbeslag av legemiddelet Tramadol. Opioid er det som fører til flest overdosedødsfall i Noreg, ifølgje FHI.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Ordskifte
BjørnRøse

Narkotikaliberale misforståelser

«Streng narkotikapolitikk er ikke feilslått ruspolitikk.»

Det er hanngauken som gjel «ko-ko». Både hann og hoe liknar på haukar, med det stripete brystet og den grå overkroppen (eit mindretal av hoer har rustbrun fjørdrakt og liknar heller på tårnfalk eller dvergfalk). Det er uklart kva som er årsakssamanhengen, men dette synest å vera ein fordel for å få tilgang til småfuglreir.

Det er hanngauken som gjel «ko-ko». Både hann og hoe liknar på haukar, med det stripete brystet og den grå overkroppen (eit mindretal av hoer har rustbrun fjørdrakt og liknar heller på tårnfalk eller dvergfalk). Det er uklart kva som er årsakssamanhengen, men dette synest å vera ein fordel for å få tilgang til småfuglreir.

Foto: Mike McKenzie / Wikimedia Commons

DyrFeature
Naïd Mubalegh

Gauken og vertane hans

Røyrsongaren tel blant dei vanlegaste vertane for gauken i Europa og toler som oftast gaukeegg i reiret sitt.

Lina Kostenko (94) bur framleis i Kyiv. Foto frå 2006.

Lina Kostenko (94) bur framleis i Kyiv. Foto frå 2006.

Foto via Wikimedia Commons

SjakkKunnskap
Atle Grønn

Ukrainske geni

Lina Kostenko, fødd i 1930, er utan tvil den fremste poeten i Ukraina.

Frå 55. høgda i lokala til Hong Kong Monetary Authority ser ein mangt og mykje av den vidgjetne finanssektoren på øya.

Frå 55. høgda i lokala til Hong Kong Monetary Authority ser ein mangt og mykje av den vidgjetne finanssektoren på øya.

Alle foto: Morten Søberg

Feature
Morten Søberg

Bitcoin-karneval i Hongkong

HONGKONG: Kryptovalutaen bitcoin handlar om meir enn finans, pengar og spekulasjon. Bitcoin er òg subkultur, ei karnevalsfeiring dominert av alternative «tech bros» frå USA. Også i Asia.

Leif Ove Andsnes og Bertrand Chamayou ved klaveret i Grieghallen.

Leif Ove Andsnes og Bertrand Chamayou ved klaveret i Grieghallen.

Foto: Thor Brødreskift

MusikkMeldingar
Sjur Haga Bringeland

Å smila til lagnaden

Andsnes og Chamayou gav oss Festspillenes mest minneverdige konsert.

Kultur
Erik Solheim

Haakon Aase (1949–2024)

Han pusta nytt liv i muring med stein

KunstMeldingar
Eva Furseth

Kven eig KI-kunsten?

Kunstig intelligens er i rivande utvikling, og i rusen er det tydelegvis lett å gløyme dei lovene som regulerer opphavsrett.

Eit overraskande funn: Humler kan kome i godt humør av å leike med trekuler.

Eit overraskande funn: Humler kan kome i godt humør av å leike med trekuler.

Foto: Bernie Kohl / Wikimedia Commons

KunnskapFeature
Arve Nilsen

Dyrisk medvit

Grensene for kva vi veit om kjensleliv og mental kapasitet hos dyr, blir stadig flytta.

Karl Ove Knausgård har fått ei rekkje litterære prisar for forfattarskapen.

Karl Ove Knausgård har fått ei rekkje litterære prisar for forfattarskapen.

Foto: Sølve Sundsbø for D2 / Oktober

BokMeldingar
Odd W. Surén

Augneblinken og det evige

Karl Ove Knausgård skriv inkluderande og opplysande essay.

I langtidsplanen for forsvarssektoren føreslår regjeringa å kjøpe fire nye batteri med Nasams-system til Luftforsvaret og til Hæren. Det inneber ei dobling av dagens kapasitet av mellomdistanseluftvern i Noreg, men er framleis langt unna kapasiteten ved inngangen til 1990-talet. Biletet syner batteriet  på en fjelltopp ved Evenes flybase.

I langtidsplanen for forsvarssektoren føreslår regjeringa å kjøpe fire nye batteri med Nasams-system til Luftforsvaret og til Hæren. Det inneber ei dobling av dagens kapasitet av mellomdistanseluftvern i Noreg, men er framleis langt unna kapasiteten ved inngangen til 1990-talet. Biletet syner batteriet på en fjelltopp ved Evenes flybase.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

Samfunn
Eva Aalberg Undheim

Verjelause mot luftåtak

Dei fleste europeiske land har bygd ned luftvernkapasiteten etter den kalde krigen. Og Noreg er i dag blant dei dårlegast stilte landa,
seier pensjonert brigader Øyvind K. Strandman.

Václav Luks dirigerer Matteuspasjonen i Thomaskyrkja.

Václav Luks dirigerer Matteuspasjonen i Thomaskyrkja.

Foto: Gert Mothes / Bach-Archiv Leipzig

MusikkMeldingar
Sjur Haga Bringeland

Suverene solistar

Václav Luks gav oss årets festivalhøgdepunkt i Thomaskyrkja.

I år er det 500 år sidan Luther gav ut den fyrste evangeliske salmeboka i Wittenberg. Bach forsynte seg flittig av den til kantatane sine.

I år er det 500 år sidan Luther gav ut den fyrste evangeliske salmeboka i Wittenberg. Bach forsynte seg flittig av den til kantatane sine.

MusikkMeldingar
Sjur Haga Bringeland

Junikantatar

To innspelingar som syner mangfaldet i Bachs koralkantateårgang.

Andrew Jackson var president i USA frå 1829 til 1837.

Andrew Jackson var president i USA frå 1829 til 1837.

Foto via Wikimedia Commons

Ordskifte
Øyvind T. Gulliksen

Donald Trump og Andrew Jackson

Utruleg nok kan altså Trump, som no er dømd for kjeltringstrekar i stor skala, bli presidentkandidat for Det republikanske partiet.

Statsminister Jonas Gahr Støre på strategikonferansen til Arbeidarpartiet i november 2023.

Statsminister Jonas Gahr Støre på strategikonferansen til Arbeidarpartiet i november 2023.

Foto: Frederik Ringnes / NTB

Ordskifte
LarsKolbeinstveit

Svakt frå Agenda

At Ap gjer det dårleg, kan ha med heilt andre grunnar å gjere enn at folk vert meir opptekne av seg sjølve.

Foto: Mimsy Møller / NTB

LitteraturFeature
Jan H. Landro

Sosialist med hovudet i Latin-Amerika

Når Kjartan Fløgstad i dag fyller 80 år, skjer det utan at han vil seia om han er i arbeid med ein ny roman. Men helsa er god og forma fin, så siste ord er neppe sagt.

Vikingar i Hafrsfjord utanfor Stavanger. Bakgrunnen til ordet viking er opstridd og uviss.

Vikingar i Hafrsfjord utanfor Stavanger. Bakgrunnen til ordet viking er opstridd og uviss.

Foto: Alf Ove Hansen / NTB

Ord om språkKunnskap
Kristin Fridtun

Vik frå meg

Vikingar kunne nok vika for overmakta, men det er ikkje difor dei er kalla vikingar.

Hans Johan Sagrusten er teolog, forfattar og bibelomsetjar.

Hans Johan Sagrusten er teolog, forfattar og bibelomsetjar.

Foto: Efrem

BokMeldingar
Kjetil Berthelsen

Fire britiske diktarar på norsk

Hans Johan Sagrusten har gjendikta poesi av diktarar som kjempar mot undergangen på kvar sin måte.

Regjeringa vil innføre turistskatt på Svalbard og gjere det meir attraktivt for nordmenn å flytte til og verte buande på øygruppa. Bilete er frå sentrum av Longyearbyen.

Regjeringa vil innføre turistskatt på Svalbard og gjere det meir attraktivt for nordmenn å flytte til og verte buande på øygruppa. Bilete er frå sentrum av Longyearbyen.

Foto: Jon Olav Nesvold / NTB

Samfunn
Eva Aalberg Undheim

Regjeringa vil stramme grepet om Svalbard

Lokalstyreleiar Terje Aunevik meiner Svalbardmeldinga svarar på fleire av utfordringane Longyearby-samfunnet står overfor – men ikkje alle.

Høgsterett avviste førre fredag kravet om kollektivt eigarskap til arealet i Karasjok. Dommen reiser fleire spørsmål. Biletet viser reindriftssame Jon Mikkel Eira med reinflokken sin ved Nattvann (Idjajávri).

Høgsterett avviste førre fredag kravet om kollektivt eigarskap til arealet i Karasjok. Dommen reiser fleire spørsmål. Biletet viser reindriftssame Jon Mikkel Eira med reinflokken sin ved Nattvann (Idjajávri).

Foto: Heiko Junge / NTB

Samfunn
Christiane Jordheim Larsen

Finnmarkseigedommen er enno i spel

Kampen om jorda kan halde fram etter historisk dom i Høgsterett.

Cate Blanchett spelar syster Eileen som tar seg av foreldrelause gutar, som denne namnlause guten spelt av Aswan Reid.

Cate Blanchett spelar syster Eileen som tar seg av foreldrelause gutar, som denne namnlause guten spelt av Aswan Reid.

Foto: Ben King / Another World Entertainment

FilmMeldingar
Håkon Tveit

Barneranarane

Nytt australsk historisk drama har fleire glimt av finesse i kjende rammer.

Bøkene til Claire Keegan er omsette til fleire enn 30 språk, og ho har fått fleire prisar for novellesamlingane sine. I fjor vart ho årets forfattar, kåra av Literature in Ireland.

Bøkene til Claire Keegan er omsette til fleire enn 30 språk, og ho har fått fleire prisar for novellesamlingane sine. I fjor vart ho årets forfattar, kåra av Literature in Ireland.

Foto: Murdo Macleod

BokMeldingar
Hilde Vesaas

Den uhøyrde hendinga

Novellene til Keegan ser enkle ut på overflata, men like under finst det svimlande djup og uhygge.

Keith Floyd (1943–2009).

Keith Floyd (1943–2009).

Foto via Wikimedia Commons

MatFeature
Dagfinn Nordbø

Rocka kokk

Keith Floyd var mannen som førte lidenskap og rock’n’roll inn i matverda.