JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.
Dei som meinte at Viktor Orbán ville skape bråk i EU i tida med ungarsk formannskap, har fått rett. Her helsar han på Frankrikes president Emmanuel Macron under eit EU-toppmøte i 2023.

Dei som meinte at Viktor Orbán ville skape bråk i EU i tida med ungarsk formannskap, har fått rett. Her helsar han på Frankrikes president Emmanuel Macron under eit EU-toppmøte i 2023.

Foto: Omar Havana / AP

Samfunn

Bråkmakar øvst ved bordet

Den største urokråka internt i EU har overteke formannskapen i EUs ministerråd. Mest påverknad framover kan Viktor Orbán kome til å ha i Europaparlamentet.

Eva Aalberg Undheim
Dei som meinte at Viktor Orbán ville skape bråk i EU i tida med ungarsk formannskap, har fått rett. Her helsar han på Frankrikes president Emmanuel Macron under eit EU-toppmøte i 2023.

Dei som meinte at Viktor Orbán ville skape bråk i EU i tida med ungarsk formannskap, har fått rett. Her helsar han på Frankrikes president Emmanuel Macron under eit EU-toppmøte i 2023.

Foto: Omar Havana / AP

Samfunn

Bråkmakar øvst ved bordet

Den største urokråka internt i EU har overteke formannskapen i EUs ministerråd. Mest påverknad framover kan Viktor Orbán kome til å ha i Europaparlamentet.

Eva Aalberg Undheim

Foto: AP / NTB

MusikkMeldingar
Øyvind Vågnes

Springsteens «før og etter»

Det går an å skrive ei heil bok om Born in the U.S.A., i alle fall om forfattaren heiter Steven Hyden.

I 2018 var det varmerekordar fleire stader i landet.

I 2018 var det varmerekordar fleire stader i landet.

Foto: Erik Johansen / NTB

Ordskifte
ØyvindNordli

«Det er absurd at dei fremste klimaforskarane i Noreg skulle bli samde om å lure resten av folket til å tru noko som ikkje er sant.»

Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Foto: Terje Tøgard / Orfeus

BokMeldingar
Gjert Vestrheim

Ein milepåle i europeisk bokhistorie

Hartmann Schedels verdshistorie, som vart trykt i Nürnberg i 1493, er mor til alle salongbordbøker.

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Foto: Seacia Pavao / Focus Features LLC

FilmMeldingar

Armert film

JEREVAN: Filmfestivalen i den armenske hovudstaden Jerevan er like kontrastfull som byen.

Håkon Tveit
Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Foto: Seacia Pavao / Focus Features LLC

FilmMeldingar

Armert film

JEREVAN: Filmfestivalen i den armenske hovudstaden Jerevan er like kontrastfull som byen.

Håkon Tveit
I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

I den fyrste talen Keir Starmer heldt framfor Downing Street nr. 10, var han visjonær og energisk som få.

Foto: Toby Melville / Reuters / NTB

Samfunn

Røyster tel, valsystemet avgjer

Ikkje mange fleire britar røysta Labour i Storbritannia i år enn i 2019. Men røystene fordelte seg annleis. Det gav eit maktskifte.

Bernt Hagtvet
Demonstrasjonar i Barcelona mot masseturisme. Førebels har me ikkje sett slike protestar i denne storleiken her i landet.

Demonstrasjonar i Barcelona mot masseturisme. Førebels har me ikkje sett slike protestar i denne storleiken her i landet.

Foto: Bruna Casas / Reuters / NTB

Leiar
Tiril Rem

Turisme og levande lokalsamfunn

Innan 2030 skal det vere mogleg å ta nattog frå Oslo til København, og kanskje vidare til Hamburg.

Innan 2030 skal det vere mogleg å ta nattog frå Oslo til København, og kanskje vidare til Hamburg.

Foto: Cornelius Poppe

Samfunn
Sofie May Rånes

Draumen om nattog

– Det vil vere betre for Noreg på sikt å sørgje for at me har gode nattog, både i Noreg og ut til Europa, seier Pernille Bonnevie Hansen.

Norsk Kjernekraft meiner at dette kjernekraftanlegget kan vera aktuelt for Vardø.

Norsk Kjernekraft meiner at dette kjernekraftanlegget kan vera aktuelt for Vardø.

Illustrasjon: Holtec

EnergiSamfunn
Ottar Fyllingsnes

Når det farlege vert ufarleg

For 50 år sidan stogga bønder og fabrikkarbeidarar i Nordhordland satsinga på atomkraft her i landet.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Foto: Julie Pike / Gyldendal

LitteraturKultur

Djupdykk i den digitaliserte litteraturen

Er det rett at kvinnelege forfattarar nyttar fleire adjektiv enn mannlege kollegaer? Eller superlativ? Kva med bannord? Kven er «Den norske Hemingway»?

Jan H. Landro
Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Helene Uri har doktorgrad i språkvitskap og arbeidde i tolv år ved Universitetet i Oslo før ho sa opp for å skrive på heiltid.

Foto: Julie Pike / Gyldendal

LitteraturKultur

Djupdykk i den digitaliserte litteraturen

Er det rett at kvinnelege forfattarar nyttar fleire adjektiv enn mannlege kollegaer? Eller superlativ? Kva med bannord? Kven er «Den norske Hemingway»?

Jan H. Landro
MusikkMeldingar

Meisterleg framføring

Spelet til Olav Wernersen er ei samansmelting av under­haldning, kunst og imponerande handverk.

Sigbjørn Apeland
Klassisk Persuasions. Albumet «Street Corner Symphony» frå 1972.

Klassisk Persuasions. Albumet «Street Corner Symphony» frå 1972.

MusikkMeldingar

Arkivet: Frå California til Sangerheimen

Øyvind Pharo
HumorFeature
May Linn Clement

Trampolinehagefest

Eg har brote med eigne prinsipp og kjøpt ein trampoline. Kva skjedde?

I 1814 vedtok riksforsamlinga på Eidsvoll at dei som blir tilsette i embete i staten, skal «tale Landets Sprog». Det kravet gjeld framleis.

I 1814 vedtok riksforsamlinga på Eidsvoll at dei som blir tilsette i embete i staten, skal «tale Landets Sprog». Det kravet gjeld framleis.

Foto: Stortinget

KommentarSamfunn
Ottar Grepstad

Snevert grunnlovsframlegg om språk

Endeleg vil eit breitt fleirtal i Stortinget grunn­lovfeste norsk språkpolitikk. Diverre er framlegget innsnevrande og grunngivinga overflatisk.

Er Kina i ferd med å utfordre posisjonen USA har som den største romnasjonen i verda?

Er Kina i ferd med å utfordre posisjonen USA har som den største romnasjonen i verda?

Samfunn
Christiane Jordheim Larsen

Kinesiske flagg på månen

Kinesarane har for første gong i historia henta prøver frå baksida av månen heim til jorda. Er landet i ferd med å utfordre posisjonen USA har som den største romnasjonen i verda?

Teikning: May Linn Clement

EssaySamfunn
Morten A. Strøksnes

Trøbbel på heimebane

Tyskland har hatt eit godt fotball-EM, men landet er på veg inn i den verste krisa etter andre verdskrigen.

Volodymyr Zelenskyj på ein pressekonferanse i Kyiv i desember 2023. Den ukrainske presidenten vil ikkje late Russland få endre kartet over Ukraina.

Volodymyr Zelenskyj på ein pressekonferanse i Kyiv i desember 2023. Den ukrainske presidenten vil ikkje late Russland få endre kartet over Ukraina.

Foto: Evgeniy Maloletka / AP / NTB

Samfunn
Per Anders Todal

Ein krig der alle taper, ein fred ingen vil like

Verken Russland eller Ukraina kan vinne krigen i overskodeleg framtid. Likevel snakkar knapt nokon om våpenkvile.

Avdalsfossen nær inngangen til Vettisgjelet held skogen vekke med sitt stadige vassgòv.

Avdalsfossen nær inngangen til Vettisgjelet held skogen vekke med sitt stadige vassgòv.

Foto: Erik Solheim

ReportasjeFeature
Erik Solheim

Då Vettisfossen vart freda

I 1924 vart Vettisfossen i Årdal i Sogn freda med kongeleg resolusjon av Høgre og Frisinna Venstre i regjering. Dette var første gongen ein foss fekk noko vern her i landet. Hundre år etter vart jubileet markert i Utladalen og på Vetti gard.

Manu Dibango då han spelte på Melafestivalen i Oslo i august 2019.

Manu Dibango då han spelte på Melafestivalen i Oslo i august 2019.

Foto: Unni Hjellnes / Oslo Mela

ReportasjeFeature
Øyvind Pharo

Makossamannen

DOUALA: Vi er i millionbyen til musikaren Manu Dibango ­– Kameruns store son. Eller var han det?

Malin Charlotte Melby Rønning debuterte som romanforfattar i 2020 og er omsett til fleire språk.

Malin Charlotte Melby Rønning debuterte som romanforfattar i 2020 og er omsett til fleire språk.

Foto: Baard Henriksen / Forlaget Oktober

LitteraturKultur
Jan H. Landro

Den skuggen vi har i oss

Då Malin Charlotte Melby Rønning oppdaga at romanen ho heldt på med, ville i ei anna retning enn ho ønskte, greip ho tak i eit bilete ho hadde i hovudet, og skapte Det tolvte huset i staden.

Ukrainske brannfolk sløkkjer brann i ein transformatorstasjon etter eit russisk åtak frå lufta over storbyen Kharkiv.

Ukrainske brannfolk sløkkjer brann i ein transformatorstasjon etter eit russisk åtak frå lufta over storbyen Kharkiv.

Foto: Yakiv Liashenko / AP / NTB

KrigSamfunn
Andrej Kurkov

Lyden av elektrisitet

Dei siste to månadene har Kyiv byrja høyrast ut som ein traktorfabrikk.

Donald Trump-tilhengjarar storma den amerikanske kongressen 6. januar 2021. Vi må vere budde på nye og liknande åtak i USA framover, seier USA-kjennar Hilde Restad, som er fyrsteamanuensis ved Oslo Nye Høyskole.

Donald Trump-tilhengjarar storma den amerikanske kongressen 6. januar 2021. Vi må vere budde på nye og liknande åtak i USA framover, seier USA-kjennar Hilde Restad, som er fyrsteamanuensis ved Oslo Nye Høyskole.

Foto: John Minchillo / AP / NTB

UtanriksSamfunn
Eva Aalberg Undheim

Ein spire til borgarkrig

Den kanadiske regjeringa har fått råd om å vurdere å førebu seg på eit scenario med borgarkrig i USA. ­Ikkje heilt usannsynleg, seier fleire USA-ekspertar.

Illustrasjonen viser korleis ei oppskyting av ein bererakett frå romhamna på Andøya vil kunne sjå ut.

Illustrasjonen viser korleis ei oppskyting av ein bererakett frå romhamna på Andøya vil kunne sjå ut.

Foto/illustrasjon: Trond Abrahamsen / Andøya Spaceport

ReportasjeFeature
Christiane Jordheim Larsen

Neste stopp: verdsrommet

ANDØYA: Satellittane i verdsrommet er vortne så viktige at vi knapt klarer oss utan. Den nye romhamna på Andøya skal tene pengar på romfart, men Forsvaret kan verte ein viktig kunde.

Kjartan Fløgstad fylte 80 år 7. juni.

Kjartan Fløgstad fylte 80 år 7. juni.

Foto: Julie Pike

Meldingar
ArildBye

Eigenmelding ved 80

Å arbeide med ord er smedarbeid. Smeden skyv ord inn i essa, gløder dei, smir dei til språkgull.

Reduksjonsstasjonen i Nye Sædalsveien. Ventilar i parallell. Det gjev redundans og fordeling av store og små vassmengder.

Reduksjonsstasjonen i Nye Sædalsveien. Ventilar i parallell. Det gjev redundans og fordeling av store og små vassmengder.

Kjelde: Bergen vann

TeknologiFeature
Per Thorvaldsen

Trykkreduksjonsventil

Gammal og ny tid møtest i filmen til regissør Alice Rohrwacher.

Gammal og ny tid møtest i filmen til regissør Alice Rohrwacher.

Foto: Mer Film

FilmMeldingar
Brit Aksnes

Utførleg fest

Du har ikkje sett maken – om du ikkje har sett dei andre filmane til Alice Rohrwacher, då.

Frå innsidaKlok_Innsida
Arne Hjeltnes

Norske matskattar nr. 83: tomatar frå Rogaland

Anna With har mellom anna studert ved Skrivekunstakademiet i Bergen.

Anna With har mellom anna studert ved Skrivekunstakademiet i Bergen.

Foto: Hedda Rysstad

BokMeldingar
Sindre Ekrheim

Frisk poesidebut

Dikta til Anna With er originale og presise.

Foto: NTB arkiv

DiktetKunnskap
Jan Erik Vold

Diktspalta: Kvelden lister seg på

Beate Oma Dahle / NTB

Ord om språkKunnskap
Kristin Fridtun

Tapt bak ei vogn

Foto: CF-WESENBERG

PolitikkSamfunn
Ottar Fyllingsnes

– Eit moralsk korrupt system

– Migrasjonssystemet i Europa er ein katastrofe, og det er på mange vis eit moralsk korrupt system, seier Kristin Clemet, leiar i Civita.

Spagetti med kjempereker, kremfløyte og urter.

Spagetti med kjempereker, kremfløyte og urter.

Foto: Dagfinn Nordbø

MatFeature
Dagfinn Nordbø

Tiger på tanken

Det er noko med reker. Dei er liksom alltid der. Det er demokratisk mat.

Tomasz Stanko (1942–2018) i München.

Tomasz Stanko (1942–2018) i München.

Foto: Caroline Forbes / ECM Records

MusikkMeldingar
Lars Mossefinn

Stanko-kvartetten på sitt beste

September Night er eit strålande døme på inspirert samspel.

Evan Boone er fødd i USA, men har budd i Noreg sidan 2016. Ho er programmerar med mastergrad i informasjonstryggleik.

Evan Boone er fødd i USA, men har budd i Noreg sidan 2016. Ho er programmerar med mastergrad i informasjonstryggleik.

Foto: Agnete Brun

BokMeldingar
Oddmund Hagen

Finne seg sjølv

Evan Boone lar draum og realitet flyte saman.

Cassandra Jenkins sleit seg ut på turnear i kjølvatnet av det førre albumet ho gav ut.

Cassandra Jenkins sleit seg ut på turnear i kjølvatnet av det førre albumet ho gav ut.

Foto: Pooneh Ghana

MusikkMeldingar
Øyvind Vågnes

Blomar og kjæledyr

Cassandra Jenkins har laga ein verdig oppfølgjar til det kritikarroste albumet frå 2021.

Biletet syner ein vaksen fugl som samlar næring til ungfuglar. Myrsongaren er ein insektetar. Utsjånaden er svært lik utsjånaden til fleire artar han er i slekt med, til dømes røyrsongaren. Hann og hoe er like, men i hekketida kan kjønnet verte bestemt om ein held dei i handa.

Biletet syner ein vaksen fugl som samlar næring til ungfuglar. Myrsongaren er ein insektetar. Utsjånaden er svært lik utsjånaden til fleire artar han er i slekt med, til dømes røyrsongaren. Hann og hoe er like, men i hekketida kan kjønnet verte bestemt om ein held dei i handa.

Foto: Naïd Mubalegh

DyrFeature
Naïd Mubalegh

Møte med myrsongaren