Musikk Lykkeleg cellist med store tankar Tabita Berglund, sjelefiskar og ny sjefdirigent for Bergen Filharmoniske Orkester, vil slå eit slag for norsk og nordisk musikk, ikkje minst den nye som så få har høyrt.
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Funky påskekylling Rufus Thomas er noko av det mest funky ein kan høyre den dag i dag, ikkje minst den kaklande hitlåten «Funky Chicken».
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Finn Kalvik fekk heidersprisen under Spellemann-utdelinga i år, men ingen klarte heilt å forklare kvifor. Her er eit forsøk på å forklare det Spellemann ikkje fekk til.
Historie Berga av ei bombenatt Framsyninga Det tredje rikets språk? på Nationaltheatret i vår gjer dagbøkene til Victor Klemperer aktuelle på nytt.
Kunst I Marita Liabø Galne Tracey frå Margate LONDON: Tracey Emin, som har gjort seg sjølv om til kunst, er oppe av den djupaste av dalar.
Minneord Synge om morgonen «Tordis Ørjasæter var ein forfattar og eit menneske som helst ville feire livet med flagget til topps.»
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Ein meister i synkopering og timing Augie Meyers var siste gjenlevande av tex-mex-supergruppa Texas Tornados.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Musikk har lenge vore billig tilgjengeleg i strøymetenester. No vil somme artistar ha meir pengar sjølve. Det er på tide.
Litteratur I Marita Liabø Ei levande form for vondt Det er hardt å vere ungdom, når det ikkje er vedunderleg. Som Mari Andreassen skriv ein stad i den nye romanen sin: «En voksen ville ikke holdt ut i fem minutter.»
Diktet Kari Bremnes er ein låtskrivar som har skapt tekster og melodiar som har rørt mange, skriv Henning Sommerro.
Kulturkommentar I Mona Mørk Kritikaren – kunstnaren sin beste venn? Denne veka er Lori Waxman i Stavanger med prosjektet «60 word/min», der ho skriv såkalla korte, seriøse kunstkritikkar i ein performance på 25 minutt per tekst. Kan det gå bra?
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Kunnskapsdepartementet sitt forslag til musikk i skulen ser ut til å vere laga av nokon som ikkje har høyrt så mykje på musikk.
Krigshistorie Quislings nyttige idiotar Med boka Kvinnekamp for Quisling. Den nazistiske kvinnebevegelsen, som kjem ut i desse dagar, har historikar Bodil Stenseth opna eit heilt nytt kapittel i norsk krigshistorie.
Litteratur I May Linn Clement Einars nye bok ATHEN: Av alle i den utvida krinsen min av kjenningar er eg ikkje overraska over at musikar og forfattar Einar Stenseng har slått seg ned i Athen.
Teater I Jan H. Landro Intenst og stadig aktuelt historisk drama Doktor Armauer Hansen presenterer medisinsk og sosial historie på dramatisk vis.
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Mellom mørkaste natt og daggry «Verslinene krinsar rundt ein honkytonkbar, utruskap og hemntankar.»
Kunst I Eva Furseth Til paradis «KI er framleis nytt og juridisk uoversiktleg. Siste ord er slett ikkje sagt.»
Diktet I Anna Kleiva Kven rår over minnet og historia? Anna Kleiva skriv denne veka om to dikt. Begge frå Mona Høvrings Himlene glitrer.
Kulturkommentar I Isak Slettebø Landstad hadde meir på hjartet «Få la merke til samlinga då ho kom, truleg fordi andre, yngre forfattarar storma fram på denne tida.»
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe To norske band viser at KI-musikken som Nicolai Tangen likar, ikkje strekk til.
Litteratur I Jan H. Landro Det vesle språket og den store kjærleiken At lagnad kan vere så mangt og så ulikt, går tydeleg fram av Njord V. Svendsens bok.
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Bluesmannen har forlate bygningen Blueslegenda John Hammond jr. døydde 1. mars, 83 år gamal.
Teater I Jan H. Landro Ein suveren presentasjon Eit djupt deprimerande møte med folk i Donald Trump-land.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe To nye dokumentarar viser at dei beste artistane lagar noko som kjennest som det er din idé. Sjølv om det aldri var det.
På tomannshand Herborgs danske verd SKAGEN: Etter 25 år i Danmark er Herborg Kråkevik tapt for gamle Noreg. Ho har slått rot. Nei då. Jo då.
Diktet I Henning Sommerro «Erik Bye er ein av våre fremste visediktarar som var i stand til å skrive 'musikalske tekstar' som kan syngast.»
Scenekunst I Marita Liabø Grenselaust klovneri Karen Houge fartar mellom Palestina, Australia og Pakistan. Målet er at folk skal gispe og le. Gjerne av flyktningkrisa.
Kommentar Er oljefondssjefen ein robot? Kunsten er blant dei mest meiningsfulle måtane vi kan kommunisere og nærme oss kvarandre på, skriv Monica Goksøyr.
Kulturkommentar I Kristin Aalen Er teater ei fisefin kulturgrein? Teaterinstitusjonar får rett som det er høyre at dei berre er til for fiffen og kultureliten. Men er det verkeleg sant?
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe U2 har for lengst vorte ein ufrivillig parodi på seg sjølv, nærast ein del av makta bandet ein gong kritiserte. På ein ny EP er dei tilbake til utgangspunktet.
Design I Marita Liabø Ikkje ende på stas 60-årsdagen til Cårejånni forsvann i premierar. Sånn går det når ein blir glad av glam og er hekta på stoff.
Diktet I Anna Kleiva Telemarkspoeten Arvid Torgeir Lie (1938–2020) kombinerer ein lett argumenterande tone med ein vid og saftig metaforbruk i diktet «Jularbo»,
På tomannshand I Hallgeir Opedal – Alt er no eigentleg veldig enkelt Marianne Heske stiller ut dødsbuet sitt på Aker Brygge. Og i dag fyller ho 80 år.
Kunst I Ronny Spaans Er den gåtefulle i nederlandsk kunst ein nordmann? LEIDEN: Det store mysteriet i nederlandsk kunst er enno uløyst. Ingen veit kven som gøymer seg bak initialane «I.S.». Kanskje kom «I.S.» frå Noreg?
På tomannshand Den nye nasjonalbibliotekaren Åse Wetås er til tider så ustyrleg positiv og optimistisk at ho er til plage for omgjevnadene.
Diktet Månen har vore eit ynda tema i diktekunsten heilt sidan oldtida. Ronny Spaans skriv om diktet «Det kalde lyset» av Rolv Thesen.
Litteratur I Marita Liabø Den andre sida av sorga Etter å ha skrive ei rekke kritikarroste noveller og ei bok om stor smerte, var det på tide å gi ut litt bygdekrim på dialekt.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Darren Aronofsky trur KI kan skape god film. Dessverre er Time Magazine einig.
Litteratur Sensasjonell nynorskauksjon Dette var den største auksjonen av nynorsk skjønnlitteratur nokosinne, slår boksamlar og advokat Cato Schiøtz fast.
Kunst I Eva Furseth Eldsjelene Tekstilkunstnaren Pia Antonsen Rognes vart berre 39 år gamal. Kva vil skje med kunstverka hennar?
Kunst Meir frodige enn rastlause Ludvig Karsten (1876–1926) er meir enn ein kunstnarmyte. Han er ein målar av rang.
Kommentar I Kaj Skagen Gatemobben og den finkledde «tølperen» Kor straumlinja må ein vera i den norske ålmenta for ikkje å verta lyst fredlaus?
Teater Framifrå teater Idun Losnegård står støtt i ei framsyning som tek vare på Elizabeth Strouts originaltekst.
Musikk I Tor Martin Bøe Abel i tårnet Noregs mest særmerkte popstjerne heiter Morten. Ikkje Harket. Abel.
Kultur I Hallgeir Opedal Eit varsla slakt Klarte amerikanske filmmeldarar å gje uhilda kritikk av dokumentarfilmen om førstedama Melania Trump? Nja.
Film I Brit Aksnes Lukt til himmels eller helvete Sjeldan kjem eg ut frå kinosalen med så open munn som etter å ha sett Sirât.
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Bruce Springsteen har ikkje laga ein allsong om det som skjer i Minneapolis og USA. Det er heller ikkje poenget.
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Den første gitarhelten i rock’n’roll Duane Eddy var fem år då faren viste han nokre gitarakkordar. På niårsdagen fekk han lap steel-gitar av mora.
Film I Hallgeir Opedal På vegen mot Oscar Til saman 10.143 røysteføre Academy-medlemmer skal no avgjere om norske Affeksjonsverdi skal vinne Oscar. Eller Oscarar.
Diktet I Anna Kleiva «Mosul, den forlatne byen, dryp ned overalt i form av små detaljar i diktet til Ali Hayder.»
Teater I Jan H. Landro Når livet vender ryggen til Med Bjørn Willberg Andersen bak gitaren kom Gitarmannen «heim» på Den Nationale Scene.
Kulturkommentar I Kristin Aalen Tenk visjonært for Akropolis i Stavanger Ein vinnar er kåra i arkitektkonkurransen om nytt museums- og teaterbygg i Stavanger. No gjeld det at det flotte utkastet faktisk vert bygd.
Musikk I Øyvind Pharo «Vokalen hans var dynka i emosjonelle gospeltropar, og eit knurrande vræl gav han tilnamnet 'The Lion of the Blues'.»
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe 70 år etter «Heartbreak Hotel» er ikkje rocken så einsam at han kan døy. Populærmusikken vart aldri den same.
Sport I Marita Liabø I elden rundt isen Kva blir ein litteraturvitar, målmann og direktetekstar som aldri har tatt ein piruett? Kunstløpkommentator for NRK.
Diktet I Ronny Spaans «Det er nok ukjent at Thesen gav ut tre diktsamlingar under namnet Harald Hamre.»
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe Når Dolly Parton no rundar 80 år, er det langt frå berre som nostalgisk ikon
Kultur I Ottar Fyllingsnes Den norske revolusjonen på Island Nordmennene gjorde meir for Island på tre år enn danskane gjorde på 300 år, hevdar ein av romanfigurane i Hallgrímur Helgasons romantrilogi.
Teater I Marita Liabø Tusen sceneskift Kva er det kong Olav Haraldsson, Volodymyr Zelenskyj, Espen Eide i Varg IL, Kaptein Sabeltann og ein skokk andre har til felles? Morten Svartveit.
Kulturkommentar I Ingvild Bræin Den fiktive røyndommen Sjølvsagt har ein forfattar lov til å bruke andre sitt liv som inspirasjon. Og sjølvsagt er det problematisk.
Olav H. Hauge-dagbøkene 8. februar 1971 «Dei mest fantastiske diktarane har alltid lokka folk, ogso vanlege folk. Kom ikkje med for prosaiske ting! Då mistek du deg.»
Musikk Arkivet: To karar som heiter Joe Han spelte i rock’n’roll-band, ville ut i verda og reiste i USA og Europa.
Musikk I Øyvind Pharo Arkivet: Dronninga av countrysoul Måten Bettye Swann gjorde countrysongar til soul på, har treft 2000-talet.
Litteratur I Marita Liabø Frå kuler til ord Jo fleire krigar og diktatur, jo fleire vonde forteljingar. Kan dei skape fred?
Kulturkommentar For ti år sidan gjorde David Bowie noko få, om nokon, kan gjere på same vis. Han skapte eit komplett livsverk – ved å døy.
Litteratur Verdslitteraturen ifølgje Donald Når Alf Kjetil Walgermo no er ferdig med boka si om Litteratur i Andeby, kan det neste bli at Jon Fosse finn vegen inn i det rikt litterære Donald Duck-universet med ei «Andvake».
Kulturkommentar I Tor Martin Bøe På tampen av året er det på tide å hylle dei som står litt bak i musikken. Særleg ein av dei.
