Mat
Heilnorsk taco
Norsk mat på sitt beste.
Foto: Dagfinn Nordbø
Det skjedde i dei dagar då olja byrja sprute opp frå havbotnen utanfor norskekysten. Ein kjøpmann i Stavanger tok inn amerikanske varer som han trudde var interessant for dei amerikanske tilsette i den veksande oljebransjen, mellom anna tacoprodukt. Men dette var i 1965, og taco som heilårsidrett for nordmenn tok ikkje skikkeleg av før på slutten av åttitalet.
«Taco Tuesday» som amerikanske restaurantar baud på, blei til tacofredag på norsk. Kor mange millionar lefser og krydderposar og maisboksar vi har gnafsa i oss i heimen sidan den gong, er det vel ingen som veit, men i fjor selde dei to største aktørane tacokartongar for 1,6 milliardar her til lands.
Eg skal vere den siste til å kritisere noko som mine eigne ungar åt med liv og lyst, men eg er like fullt glad for at dei har kome seg vidare i matvegen no. Krydderblandinga er dessutan forferdeleg salt, og for dei som vil lage si eiga blanding, finst det gode oppskrifter på nettet.
Ein må uansett bøye seg litt flau og sinna i hatten for dei amerikanske føretaka som evnar å industrialisere ein nasjonal matkultur og selje han som byggjesett over heile verda. For det nordmenn flest et som taco, er jo ikkje meksikansk. I Mexico kan du gå på tacorestaurant og velje mellom 30 fyll, og berre eitt av dei er med kjøtdeig.
Kva er ein heilnorsk taco? Eg har eit forslag: Kva med å gå for den audmjuke spekesilda, den som du alltid gløymer å kjøpe fordi ho sjeldan vert marknadsført? Spekesilda er gøymd bort i frysedisken, gjerne øvst i skåpet, der ho er vanskeleg å få tak i, kanskje fordi ho nesten ikkje kostar noko.
Eller gå for kryddersild på boks, som òg er eit framifrå fiskeprodukt med lange tradisjonar her til lands, men lettast å få fatt på i månadene fram mot jul. Så må du skaffe lefser, eventuelt store lomper av mandelpotet. Lefser er gjerne litt store, så eg synest lomper er lettast å manøvrere med éi hand.
Digital tilgang – heilt utan binding
Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.