Klok på bok

August

Publisert Sist oppdatert

Det står august i almanakken, men når svenskane skal dele ut Augustprisen, gjer dei det i november. Dette er ikkje så bakvendt som ein kanskje skulle tru, sidan den fine litteraturprisen har namn etter forfattaren August Strindberg og ikkje etter månaden vi er i no. Visste du at i tillegg til prispengane, som er på 100.000 kroner, får prisvinnarane ein tre kilo tung statuett i bronse? No veit du det.

Løysingsforfattaren denne veka har ein slik statuett heime på peishylla, eller kor ho no har han. Ia Genberg fekk i 2022 den prestisjetunge prisen for boka Detaljerna, og her må me ta ein titt på noko pussig. For kva ligg i detaljane? Er det Gud eller er det djevelen?

Ifylgje den franske forfatteren Gustave Flaubert er det den gode Gud som ligg i detaljen, han pla seie: «Le bon Dieu est dans le détail.» Usikre kjelder vil ha det til at filosofen og rabagasten Friedrich Nietzsche irriterte seg over denne utsegna. Kan hende er det grunnen til at han vart opphavsmann til den motsette konklusjonen, nemleg: «Der Teufel steckt im Detail.» Altså at det er djevelen som ligg i detaljane.

Det får vere opp til lesarane å velje versjon. Boklækjaren vil heller nytte høvet til å sitere noko Knut Hamsun skreiv om Isak Sellanrå i Markens grøde: «Gud eller satan! mumlet han, og slikt sa ikke Isak uten at han var nødt til det.»

Gunder Runde skriv: «Eg grip tak i eitt lite tips i dagens oppgåve, nemleg eit førenamn utan konsonantar – nærmast som eit halmstrå å rekne. Likevel: her er det noko som murrar i undermedvitet. Eg gir denne delen av sjelelivet mitt ein frist på eitt døgn – og det var ikkje så dumt, for brått dukka kvinnenamnet Ia opp. Og då kom det også fram at eg faktisk har lese denne boka, for om lag eitt år sidan. Det er Detaljene av svenske Ia Genberg som er dagens løysing. Eg hugsar ikkje så mykje av handlinga i boka, berre at utgangspunktet var ein slags feberfantasi som forfattaren har, og som inneheld omtale av fire personar, som eg sjølvsagt ikkje hugsar namna på. Må få hjelp av bokomtale frå svenskane, mellom anna ei to minutts sending frå Sveriges Radio, der kjem namna også: ungdomsvenninna Johanna, to mannlege kjenningar (Niki og Alejandro), og så til sist: mora til forfattaren, Birgitte. Boka likte eg godt, og ho fekk særs gode omtaler, både i heimlandet og her i landet. Ia Genberg har gitt ut fire bøker, dette er altså den siste. Ho er eigentleg utdanna sjukepleiar, i tillegg til sin litterære produksjon. Ho er fødd i 1967, det vil seie same året som Miguel Asturias fekk Nobelprisen i litteratur. Genberg har altså fått veslesystera til denne gilde prisen, den svenske Augustprisen. Ho debuterte i 2012 med boka Søta fredag

Ane Opdøl Kopreitan skriv: «Sitatet er henta fra den veldig gode romanen Detaljene av Ia Genberg.»

Digital tilgang – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.


Eller kjøp eit anna abonnement