JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

DiktetKunnskap

Diktet: Birgit Nissen

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen

Foto via Wikimedia Commons

Foto via Wikimedia Commons

2731
20240119
2731
20240119

Den 6. oktober 1943 blei 26 norske motstandskvinner sende frå Grini til konsentrasjonsleiren Ravensbrück med skipet «Monte Rosa». Ei av desse var Birgit Nissen (1899–1945).

Ho hadde blitt arrestert første gong i oktober 1942 for «tyskfiendtleg verksemd» med illegale aviser, men slapp fri etter nokre veker. Ho blei arrestert for andre gong den 1. juni 1943, overført frå Bredtveit til Grini fangeleir 6. juni og altså send vidare til Ravensbrück den 6. oktober. Lise Børsum skriv om Nissen i Fange i Ravensbrück (1983): «et fint menneske. (…) Kunnskapsrik og belest spredte hun håp rundt seg».

Birgit Nissen hadde bakgrunn som journalist frå ulike blad og tidsskrift på 1920-talet, og ho var ein periode tilsett hjå Gustav Vigeland for å katalogisere tresnitta hans. Utover 1930-talet var ho «fri journalist i arbeidarpressa» og aktiv i Kvinneligaen for Fred og Frihet. Saman med Lise Lindbæk og Gerda Grepp var ho ei av «få, men sterke kvinner» som markerte seg med skarp penn mot den gryande fascismen, som pressehistorikaren Rune Ottosen skriv. Ho rakk òg å gjere ein innsats som kommunepolitikar for Arbeidarpartiet før andre verdskrigen braut laus.

Aschehoug gav i 1949 ut ei posthum samling med dikt av Birgit Nissen som for det meste skal ha vore skrivne dei første åra av krigen. Dikta hennar er prega av tidsånda, utan å vere eintydig agitatoriske. Diktet «I biblioteket» er heller ikkje noka enkel lovprising av biblioteket som eit fyrtårn for den frie tanken, men dei tilsynelatande tause og anonyme granitolinnbundne bøkene står likevel framfor eg-personen som eit vern mot larmen og dei ville straumane der ute – som eit stille vern mot vald.

På veg heim frå Ravensbrück med Dei kvite bussane blei ho smitta med tyfus; ho blei innlagd på Helsingborg epidemisjukehus då ho kom til Sverige, og døydde der etter fire dagar, 29. april 1945.

Cathrine Strøm

I biblioteket

Du står ved bøkenes hyller,

og ser gjennom vinduets rute,

og tenker våken og lidelsesblek

på byens strøm derute,

på hender som treller og tryller

i livets fabellek.

De står her bøkenes rekker, rad på rad,

i blått og grått, i bleke farver

i skumringens kjølige time.

Du stod der og tenkte,

din tenknings lys er stille som disse bøkene nå,

beskjedent som de er beskjedne

mot dagens larm utenfor disse murer.

Du stod og tenkte,

din tenkning går maktløs og redd

frem gjennom sinnets farlige strømmer,

frem gjennom verdens farlige strømmer,

den har vel sitt lys, men den kan ikke se.

Og ingen råder, og ingen forstår,

og ingen forstår hvor et sinn kan vilt forvandles,

hvor kamp i de ville strømmer

forgifter og dreper år efter år

med sin hundelarm, med sin ville larm.

Kan tanken få makt til å se?

Birgit Nissen

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Den 6. oktober 1943 blei 26 norske motstandskvinner sende frå Grini til konsentrasjonsleiren Ravensbrück med skipet «Monte Rosa». Ei av desse var Birgit Nissen (1899–1945).

Ho hadde blitt arrestert første gong i oktober 1942 for «tyskfiendtleg verksemd» med illegale aviser, men slapp fri etter nokre veker. Ho blei arrestert for andre gong den 1. juni 1943, overført frå Bredtveit til Grini fangeleir 6. juni og altså send vidare til Ravensbrück den 6. oktober. Lise Børsum skriv om Nissen i Fange i Ravensbrück (1983): «et fint menneske. (…) Kunnskapsrik og belest spredte hun håp rundt seg».

Birgit Nissen hadde bakgrunn som journalist frå ulike blad og tidsskrift på 1920-talet, og ho var ein periode tilsett hjå Gustav Vigeland for å katalogisere tresnitta hans. Utover 1930-talet var ho «fri journalist i arbeidarpressa» og aktiv i Kvinneligaen for Fred og Frihet. Saman med Lise Lindbæk og Gerda Grepp var ho ei av «få, men sterke kvinner» som markerte seg med skarp penn mot den gryande fascismen, som pressehistorikaren Rune Ottosen skriv. Ho rakk òg å gjere ein innsats som kommunepolitikar for Arbeidarpartiet før andre verdskrigen braut laus.

Aschehoug gav i 1949 ut ei posthum samling med dikt av Birgit Nissen som for det meste skal ha vore skrivne dei første åra av krigen. Dikta hennar er prega av tidsånda, utan å vere eintydig agitatoriske. Diktet «I biblioteket» er heller ikkje noka enkel lovprising av biblioteket som eit fyrtårn for den frie tanken, men dei tilsynelatande tause og anonyme granitolinnbundne bøkene står likevel framfor eg-personen som eit vern mot larmen og dei ville straumane der ute – som eit stille vern mot vald.

På veg heim frå Ravensbrück med Dei kvite bussane blei ho smitta med tyfus; ho blei innlagd på Helsingborg epidemisjukehus då ho kom til Sverige, og døydde der etter fire dagar, 29. april 1945.

Cathrine Strøm

I biblioteket

Du står ved bøkenes hyller,

og ser gjennom vinduets rute,

og tenker våken og lidelsesblek

på byens strøm derute,

på hender som treller og tryller

i livets fabellek.

De står her bøkenes rekker, rad på rad,

i blått og grått, i bleke farver

i skumringens kjølige time.

Du stod der og tenkte,

din tenknings lys er stille som disse bøkene nå,

beskjedent som de er beskjedne

mot dagens larm utenfor disse murer.

Du stod og tenkte,

din tenkning går maktløs og redd

frem gjennom sinnets farlige strømmer,

frem gjennom verdens farlige strømmer,

den har vel sitt lys, men den kan ikke se.

Og ingen råder, og ingen forstår,

og ingen forstår hvor et sinn kan vilt forvandles,

hvor kamp i de ville strømmer

forgifter og dreper år efter år

med sin hundelarm, med sin ville larm.

Kan tanken få makt til å se?

Birgit Nissen

Emneknaggar

Fleire artiklar

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen
Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte
Gunhild AlvikNyborg

FHI svikter sitt samfunnsoppdrag

«Det er svært viktig at FHI er tydelig overfor publikum på at de ikke jobber med årsaken til long covid.»

Teikning: May Linn Clement

Ordskifte
Halvor Tjønn

Å forveksla aggressor med forsvarar

«Etter at Putin kom til makta hausten 1999, har Russland ført ei heil rad med krigar.»

Den nyfødde kalven.

Den nyfødde kalven.

Foto: Hilde Lussand Selheim

Samfunn
Svein Gjerdåker

Ei ny Ameline er fødd

Vårsøg – også kalla Tripso sidan ho var så skvetten som ung, spissa øyro for ingenting og trippa med beina inn og ut av fjøset – fekk ein ny kalv natt til 13. mai.

I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

KunstMeldingar

Tungvektar med oppsikts­vekkande manglar

Kunstsilo trona mot blå himmel i Kristiansand på opningsdagen, laurdag 11. mai 2024. Vegen frå idé til ferdig museum har vore lang og prega av konfliktar. Det står att å sjå kva Kunstsilo kan bety for fastbuande og tilreisande. Tangen-samlinga er kanskje verdas største samling av nordisk kunst frå 1900-talet, men er ho representativ for perioden, og er det så nøye?

Mona Louise Dysvik Mørk
I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

KunstMeldingar

Tungvektar med oppsikts­vekkande manglar

Kunstsilo trona mot blå himmel i Kristiansand på opningsdagen, laurdag 11. mai 2024. Vegen frå idé til ferdig museum har vore lang og prega av konfliktar. Det står att å sjå kva Kunstsilo kan bety for fastbuande og tilreisande. Tangen-samlinga er kanskje verdas største samling av nordisk kunst frå 1900-talet, men er ho representativ for perioden, og er det så nøye?

Mona Louise Dysvik Mørk

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis