Ein vanskeleg modell

Styringsmodellen for jernbanen har hatt problem frå første stund, seier Bjørne Grimsrud, direktør for Transportøkonomisk institutt.

Publisert

Var jernbanereforma i 2016 vellukka eller mislukka? Det er framleis eit ope spørsmål, meiner Bjørne Grimsrud. Han er administrerande direktør for Transportøkonomisk institutt, eit sentralt fagmiljø for tenking kring samferdsle i Noreg.

– Det var heilt naudsynt å reformere den gamle strukturen med Jernbaneverket og NSB. Men har vi den rette organiseringa no? Nei, eg trur ikkje det. Det er bra at jernbanereforma no blir evaluert så ein kan trekkje betre slutningar, seier Grimsrud. Han viser til at regjeringa i juli i fjor byrja på ein stor gjennomgang av strukturen i jernbanesektoren, som lova i Hurdalsplattforma.

Eit kjernespørsmål er: Kor er det verkelege marknader, og kor er det monopol, meiner Grimsrud.

– Å lage sjølvstendige selskap som ikkje konkurrerer, men berre skal levere til kvarandre, er ikkje utan vidare meir effektivt enn den gamle hierarkiske organiseringa. Og no blir AS-forma også brukt til oppgåver som ikkje skjer i ein marknad.

Vanskeleg modell

Dei største problema med dagens jernbaneorganisering er i toppen av systemet, meiner Grimsrud. Enkelt sagt: Den politiske styringa av jernbanesektoren skal Samferdsledepartementet stå for. Under departementet ligg Jernbanedirektoratet, forvaltningsorganet som skal samordne jernbaneverksemda. På vegner av staten er det direktoratet som kjøper tenester og inngår avtalar med Bane Nor, togselskapa og andre delar av jernbanesektoren.

Digital tilgang – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.


Eller kjøp eit anna abonnement