JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

HelseSamfunn

Trur fleire vaksinar vil løne seg

Om fleire får covid-vaksine, vil det truleg vere svært lønsamt for samfunnet, meiner virusekspert Rebecca Cox.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen

Foto: UiB

Foto: UiB

3844
20240315

Les også

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte

FHI svikter sitt samfunnsoppdrag

Les også

Overlege Preben Aavitsland i Folkehelseinstituttet.

Overlege Preben Aavitsland i Folkehelseinstituttet.

Foto: Tor Erik Schrøder / NTB

Ordskifte

Endå meir om seinfølgjer

Les også

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte

Tendensiøs statistikk om senfølger

Les også

Det oppstår misvisande biletet av at covid-19 forårsakar Alzheimer, meiner Preben Aavitsland ve FHI.

Det oppstår misvisande biletet av at covid-19 forårsakar Alzheimer, meiner Preben Aavitsland ve FHI.

Foto: Erik Johansen / NTB

Ordskifte

Meir om seinfølgjer

Les også

Selv med økende immunitet i befolkningen, viser tilgjengelige, men altfor sparsomme data at sars-cov-2-viruset fortsetter å belaste vårt samfunn, skriver Gunhild Alvik Nyborg.

Selv med økende immunitet i befolkningen, viser tilgjengelige, men altfor sparsomme data at sars-cov-2-viruset fortsetter å belaste vårt samfunn, skriver Gunhild Alvik Nyborg.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

Ordskifte

Svar til Preben Aavitsland

Les også

Barnelege og stipendiat Joel Selvakumar er kritisk til fleire artiklar Dag og Tid har publisert om seinfølger av covid-19.

Barnelege og stipendiat Joel Selvakumar er kritisk til fleire artiklar Dag og Tid har publisert om seinfølger av covid-19.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte

Einsidig om seinfølger

Les også

Immunitet etter infeksjon, vaksinasjon eller begge gir godt og varig vern mot alvorleg covid-19 og seinfølgjer.

Immunitet etter infeksjon, vaksinasjon eller begge gir godt og varig vern mot alvorleg covid-19 og seinfølgjer.

Foto: David Goldman / AP / NTB

Ordskifte

Seinfølgjer etter covid-19

Les også

I 2021 fekk storparten av befolkninga covid-19-vaksine. Her set sjukepleiar Åshild Skårland vaksinen i armen til Hilde Arnesen på eit vaksinesenter i  i Oslo. I dag får berre folk i risiko­gruppene tilbod om vaksine. Helsearbeidarar har ikkje noko generelt påbod om munnbind ved pasientkontakt, og dei får ikkje tilbod om vaksine.

I 2021 fekk storparten av befolkninga covid-19-vaksine. Her set sjukepleiar Åshild Skårland vaksinen i armen til Hilde Arnesen på eit vaksinesenter i i Oslo. I dag får berre folk i risiko­gruppene tilbod om vaksine. Helsearbeidarar har ikkje noko generelt påbod om munnbind ved pasientkontakt, og dei får ikkje tilbod om vaksine.

Foto: Håkon Mosvold Larsen / NTB

HelseSamfunn

For ein mildare pandemi

Les også

Dagens norske politikk impliserer en befolkning med stadig dårligere helse og kognitiv yteevne, uten å ta i bruk den fulle beskyttende effekt vi kan få fra vaksinene, skriv Gunhild Alvik Nyborg i debattinnlegget.

Dagens norske politikk impliserer en befolkning med stadig dårligere helse og kognitiv yteevne, uten å ta i bruk den fulle beskyttende effekt vi kan få fra vaksinene, skriv Gunhild Alvik Nyborg i debattinnlegget.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte

Store og økende belastninger

Les også

Illustrasjon: Shutterstock / NTB

HelseSamfunn

På hjartet laus

3844
20240315

Les også

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte

FHI svikter sitt samfunnsoppdrag

Les også

Overlege Preben Aavitsland i Folkehelseinstituttet.

Overlege Preben Aavitsland i Folkehelseinstituttet.

Foto: Tor Erik Schrøder / NTB

Ordskifte

Endå meir om seinfølgjer

Les også

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte

Tendensiøs statistikk om senfølger

Les også

Det oppstår misvisande biletet av at covid-19 forårsakar Alzheimer, meiner Preben Aavitsland ve FHI.

Det oppstår misvisande biletet av at covid-19 forårsakar Alzheimer, meiner Preben Aavitsland ve FHI.

Foto: Erik Johansen / NTB

Ordskifte

Meir om seinfølgjer

Les også

Selv med økende immunitet i befolkningen, viser tilgjengelige, men altfor sparsomme data at sars-cov-2-viruset fortsetter å belaste vårt samfunn, skriver Gunhild Alvik Nyborg.

Selv med økende immunitet i befolkningen, viser tilgjengelige, men altfor sparsomme data at sars-cov-2-viruset fortsetter å belaste vårt samfunn, skriver Gunhild Alvik Nyborg.

Foto: Stian Lysberg Solum / NTB

Ordskifte

Svar til Preben Aavitsland

Les også

Barnelege og stipendiat Joel Selvakumar er kritisk til fleire artiklar Dag og Tid har publisert om seinfølger av covid-19.

Barnelege og stipendiat Joel Selvakumar er kritisk til fleire artiklar Dag og Tid har publisert om seinfølger av covid-19.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte

Einsidig om seinfølger

Les også

Immunitet etter infeksjon, vaksinasjon eller begge gir godt og varig vern mot alvorleg covid-19 og seinfølgjer.

Immunitet etter infeksjon, vaksinasjon eller begge gir godt og varig vern mot alvorleg covid-19 og seinfølgjer.

Foto: David Goldman / AP / NTB

Ordskifte

Seinfølgjer etter covid-19

Les også

I 2021 fekk storparten av befolkninga covid-19-vaksine. Her set sjukepleiar Åshild Skårland vaksinen i armen til Hilde Arnesen på eit vaksinesenter i  i Oslo. I dag får berre folk i risiko­gruppene tilbod om vaksine. Helsearbeidarar har ikkje noko generelt påbod om munnbind ved pasientkontakt, og dei får ikkje tilbod om vaksine.

I 2021 fekk storparten av befolkninga covid-19-vaksine. Her set sjukepleiar Åshild Skårland vaksinen i armen til Hilde Arnesen på eit vaksinesenter i i Oslo. I dag får berre folk i risiko­gruppene tilbod om vaksine. Helsearbeidarar har ikkje noko generelt påbod om munnbind ved pasientkontakt, og dei får ikkje tilbod om vaksine.

Foto: Håkon Mosvold Larsen / NTB

HelseSamfunn

For ein mildare pandemi

Les også

Dagens norske politikk impliserer en befolkning med stadig dårligere helse og kognitiv yteevne, uten å ta i bruk den fulle beskyttende effekt vi kan få fra vaksinene, skriv Gunhild Alvik Nyborg i debattinnlegget.

Dagens norske politikk impliserer en befolkning med stadig dårligere helse og kognitiv yteevne, uten å ta i bruk den fulle beskyttende effekt vi kan få fra vaksinene, skriv Gunhild Alvik Nyborg i debattinnlegget.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte

Store og økende belastninger

Les også

Illustrasjon: Shutterstock / NTB

HelseSamfunn

På hjartet laus

peranders@dagogtid.no

Sist veke la fagdirektør Preben Aavitsland ved Folkehelseinstituttet fram argumenta for den norske covid-strategien i eit intervju i Dag og Tid. Den inneber vaksine berre til definerte risikogrupper, medan immuniteten i befolkninga elles skal haldast oppe ved at dei fleste blir smitta av covid-19 igjen og igjen.

Rebecca Cox, professor i medisinsk virologi og leiar for Influensasenteret ved Universitetet i Bergen, er ikkje overtydd om at strategien er rett. Cox er leiar for ei eiga forskargruppe på covid-19 ved UiB, som blant anna har studert seinfølgjer av covid-infeksjon.

– Den norske covid-politikken er at immuniteten skal haldast oppe ved at dei fleste går gjennom nye infeksjonar. Er det klokt, om vi tek omsyn til faren for seinfølgjer?

– Det er eit komplekst spørsmål og ikkje lett å svare sikkert på. Politikken no er å berre leve med viruset. Men om mange får langvarige plager, er det eit argument for eit breiare vaksineprogram enn i dag, seier Cox.

Utviding

I fjor var Cox med på ein studie som synte at overvekt og fedme gav auka risiko for eit alvorleg forløp av covid-19. Med utgangspunkt i dette argumenterte Cox for at folk med overvekt burde få tilbod om vaksine, men FHI vende tommelen ned. I dag er vaksne med såkalla alvorleg fedme, det vil seie kroppsmasseindeks over 35, definert som ei risikogruppe. Cox meiner òg at dei som jobbar i helsesektoren, kunne fått tilbod om påfyll av vaksine.

– I dag får helsepersonell tilbod om årleg influensavaksine, men ikkje covidvaksine. Eg veit ikkje kvifor. Men eg veit om kollegaer som ønskjer seg eit tilbod om vaksine slik at dei sjølv kan ta ei informert avgjerd, seier Cox.

– Alle har jo ein viss immunitet mot koronaviruset no, og covid-19 er ikkje så farleg som det var. Om sjølve sjukdomen er lettare, er det òg mindre risiko for seinfølgjer. Men samstundes veit vi at faren for langvarige plager aukar for kvar infeksjon.

– Er det mogleg å seie kor mykje risikoen for seinfølgjer minkar for kvar runde med covid-19?

– Nei, ikkje enno. Risikoen går noko ned for kvar gong på grunn av aukande immunitet, men likevel inneber kvar nye infeksjon ein risiko. Det finst antivirale middel som Paxlovid, som både kan gje mildare sjukdom og førebyggje seinfølgjer. Men dette er dyrt.

– Vi veit at faren for langvarige plager aukar for kvar infeksjon.

Rebecca Cox, professor i virologi

Kost-nytte

– Når du ser på risikoen for seinfølgjer: Ville det vere klokt å tilby påfyll av covid-vaksine til mykje fleire – til dømes til alle over 30 år kvar haust?

– Eg trur det kunne vere ein god ide. Det er jo ei politisk avgjerd kor mykje ein vil investere i vaksinasjon. Dette krev ei kost-nytte-evaluering. Men vaksine kan truleg førebyggje mange legebesøk og innleggingar på sjukehus. Slike ting har ein høg kostnad, for ikkje å snakke om dei som blir langtidssjukemelde eller uføre. Om folk blir uføre, er det jo snakk om mange millionar tapt for samfunnet. Det kan nok vere klokt å sjå nærare på faren for langvarige følgjer av covid-infeksjon.

– Er det medisinske argument mot å utvide covid-vaksineringa?

– Nei, for dei aller fleste vaksne er det lite biverknader. Om du ser på risikoen for hjartesjukdom etter vaksine, er den svært mykje mindre enn risikoen for hjartesjukdom etter covid-infeksjon. Eg er ingen helseøkonom, men eg vil tru at eit utvida vaksineprogram vil gje samfunnsøkonomisk vinst, seier Cox.

– Private bedrifter tilbyr jo influensavaksine til dei tilsette. Det er bra for dei tilsette og bra for bedrifta, fordi det gjev færre sjukedagar. Same logikk gjeld òg for covid-19. Og vi ser fleire og meir alvorlege seinfølgjer etter covid-infeksjon enn etter influensa.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

peranders@dagogtid.no

Sist veke la fagdirektør Preben Aavitsland ved Folkehelseinstituttet fram argumenta for den norske covid-strategien i eit intervju i Dag og Tid. Den inneber vaksine berre til definerte risikogrupper, medan immuniteten i befolkninga elles skal haldast oppe ved at dei fleste blir smitta av covid-19 igjen og igjen.

Rebecca Cox, professor i medisinsk virologi og leiar for Influensasenteret ved Universitetet i Bergen, er ikkje overtydd om at strategien er rett. Cox er leiar for ei eiga forskargruppe på covid-19 ved UiB, som blant anna har studert seinfølgjer av covid-infeksjon.

– Den norske covid-politikken er at immuniteten skal haldast oppe ved at dei fleste går gjennom nye infeksjonar. Er det klokt, om vi tek omsyn til faren for seinfølgjer?

– Det er eit komplekst spørsmål og ikkje lett å svare sikkert på. Politikken no er å berre leve med viruset. Men om mange får langvarige plager, er det eit argument for eit breiare vaksineprogram enn i dag, seier Cox.

Utviding

I fjor var Cox med på ein studie som synte at overvekt og fedme gav auka risiko for eit alvorleg forløp av covid-19. Med utgangspunkt i dette argumenterte Cox for at folk med overvekt burde få tilbod om vaksine, men FHI vende tommelen ned. I dag er vaksne med såkalla alvorleg fedme, det vil seie kroppsmasseindeks over 35, definert som ei risikogruppe. Cox meiner òg at dei som jobbar i helsesektoren, kunne fått tilbod om påfyll av vaksine.

– I dag får helsepersonell tilbod om årleg influensavaksine, men ikkje covidvaksine. Eg veit ikkje kvifor. Men eg veit om kollegaer som ønskjer seg eit tilbod om vaksine slik at dei sjølv kan ta ei informert avgjerd, seier Cox.

– Alle har jo ein viss immunitet mot koronaviruset no, og covid-19 er ikkje så farleg som det var. Om sjølve sjukdomen er lettare, er det òg mindre risiko for seinfølgjer. Men samstundes veit vi at faren for langvarige plager aukar for kvar infeksjon.

– Er det mogleg å seie kor mykje risikoen for seinfølgjer minkar for kvar runde med covid-19?

– Nei, ikkje enno. Risikoen går noko ned for kvar gong på grunn av aukande immunitet, men likevel inneber kvar nye infeksjon ein risiko. Det finst antivirale middel som Paxlovid, som både kan gje mildare sjukdom og førebyggje seinfølgjer. Men dette er dyrt.

– Vi veit at faren for langvarige plager aukar for kvar infeksjon.

Rebecca Cox, professor i virologi

Kost-nytte

– Når du ser på risikoen for seinfølgjer: Ville det vere klokt å tilby påfyll av covid-vaksine til mykje fleire – til dømes til alle over 30 år kvar haust?

– Eg trur det kunne vere ein god ide. Det er jo ei politisk avgjerd kor mykje ein vil investere i vaksinasjon. Dette krev ei kost-nytte-evaluering. Men vaksine kan truleg førebyggje mange legebesøk og innleggingar på sjukehus. Slike ting har ein høg kostnad, for ikkje å snakke om dei som blir langtidssjukemelde eller uføre. Om folk blir uføre, er det jo snakk om mange millionar tapt for samfunnet. Det kan nok vere klokt å sjå nærare på faren for langvarige følgjer av covid-infeksjon.

– Er det medisinske argument mot å utvide covid-vaksineringa?

– Nei, for dei aller fleste vaksne er det lite biverknader. Om du ser på risikoen for hjartesjukdom etter vaksine, er den svært mykje mindre enn risikoen for hjartesjukdom etter covid-infeksjon. Eg er ingen helseøkonom, men eg vil tru at eit utvida vaksineprogram vil gje samfunnsøkonomisk vinst, seier Cox.

– Private bedrifter tilbyr jo influensavaksine til dei tilsette. Det er bra for dei tilsette og bra for bedrifta, fordi det gjev færre sjukedagar. Same logikk gjeld òg for covid-19. Og vi ser fleire og meir alvorlege seinfølgjer etter covid-infeksjon enn etter influensa.

Fleire artiklar

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Foto via Wikimedia Commons

KunnskapFeature
Arve Nilsen

Skjelpadder

Etter at menneska klatra ned frå trea og oppover på næringskjeda, har nok mange skjelpadder blitt fanga og hamna i gryta.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Samfunn
Per Anders Todal

Politiske signalfeil

Det er mange grunnar til at toget ikkje går når det skal i Noreg. Her er nokre av dei.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Samfunn
Sofie May Rånes

Det veikaste leddet i legemiddelkjeda

Europeiske land bør samarbeide for å sikre forsyninga av legemiddel, seier professor Marianne Jahre.

KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen
KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis