JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

KrigSamfunn

Kor nær var Ukraina og Russland ein fredsavtale våren 2022?

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
	I juni i år publiserte The New York Times ei rekkje dokument frå forhandlingane i 2022.

I juni i år publiserte The New York Times ei rekkje dokument frå forhandlingane i 2022.

	I juni i år publiserte The New York Times ei rekkje dokument frå forhandlingane i 2022.

I juni i år publiserte The New York Times ei rekkje dokument frå forhandlingane i 2022.

2874
20240705
2874
20240705

peranders@dagogtid.no

I dag er det knapt dialog mellom Russland og Ukraina. Men våren 2022 var dei to statane tilsynelatande nær ved å inngå ein fredsavtale. Samtalane tok til alt 28. februar, berre fire dagar etter at Russland gjekk til full invasjon. Dei to neste månadene vart det halde fire forhandlingsrundar til, først i Belarus, deretter i Tyrkia.

Det var ikkje berre snakk om våpenkvile. Forhandlarane prøvde å lage ein fredsavtale mellom Ukraina og Russland, og i april var eit 17 siders utkast ferdig. I juni i år publiserte The New York Times ei rekkje dokument frå forhandlingane. Det var særleg Ukraina som strekte seg langt, og sa seg villig til å bli ein «permanent nøytral stat», som innebar å gje avkall på medlemskap i Nato. Russland var derimot villig til å godta EU-medlemskap for Ukraina.

Kyiv var òg villig til å inngå ein fredsavtale sjølv om delar av landet var okkupert, men ville ikkje anerkjenne russisk suverenitet over desse områda. Russland godtok på si side at statusen til Krym og andre okkuperte område skulle avgjerast gjennom samtalar på lengre sikt. Andre tema skapte meir usemje. Ukraina gjekk med på å avgrense sitt eige forsvar, men ikkje så mykje som Russland kravde. I tillegg forlangte russarane at russisk igjen skulle få status som eit offisielt språk i Ukraina.

Men det største problemet handla om tryggleiken til Ukraina. Ukrainarane ønskte at eit knippe store land stilte som garantistar – ikkje berre Nato-land som USA, Storbritannia og Tyskland, men også Russland og Kina. Dei skulle alle forplikte seg til å hjelpe om Ukraina kom under åtak. Problemet var at russarane forlangte at garantistane – inkludert dei sjølve – skulle ha vetorett, og i så fall var garantien fint lite verd. Det var i seg sjølv nok til å velte avtalen.

I ettertid har Vladimir Putin hevda at Storbritannia og USA bar skulda for at forhandlingane kollapsa. Skuldinga er ikkje heilt utan rot i røyndomen: Den britiske statsministeren Boris Johnson skal ha rådd Zelenskyj frå å inngå ein avtale med Putin da han besøkte Kyiv i april 2022. Både britane og amerikanarane var skeptiske, ikkje minst fordi Ukraina ville at dei skulle stille med garantiar som kunne forplikte dei til å gå til krig mot Russland i framtida. Da var det lettare å pøse på med militærhjelp og håpe det beste.

I tillegg var krigslukka med Ukraina denne våren, og den russiske hæren trekte seg ut av Nord-Ukraina i byrjinga av april. Dette styrkte sjølvtilliten og svekte truleg kompromissviljen i Kyiv. Avsløringa av massakrane i Butsja tidleg i april påverka òg haldningane i Ukraina.

Kor nær partane eigentleg var ein avtale denne våren, og kor oppriktige dei russiske forhandlarane var, er ikkje lett å seie. Men i mai 2022 stranda uansett forhandlingane, og dei har aldri blitt tekne opp att.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

peranders@dagogtid.no

I dag er det knapt dialog mellom Russland og Ukraina. Men våren 2022 var dei to statane tilsynelatande nær ved å inngå ein fredsavtale. Samtalane tok til alt 28. februar, berre fire dagar etter at Russland gjekk til full invasjon. Dei to neste månadene vart det halde fire forhandlingsrundar til, først i Belarus, deretter i Tyrkia.

Det var ikkje berre snakk om våpenkvile. Forhandlarane prøvde å lage ein fredsavtale mellom Ukraina og Russland, og i april var eit 17 siders utkast ferdig. I juni i år publiserte The New York Times ei rekkje dokument frå forhandlingane. Det var særleg Ukraina som strekte seg langt, og sa seg villig til å bli ein «permanent nøytral stat», som innebar å gje avkall på medlemskap i Nato. Russland var derimot villig til å godta EU-medlemskap for Ukraina.

Kyiv var òg villig til å inngå ein fredsavtale sjølv om delar av landet var okkupert, men ville ikkje anerkjenne russisk suverenitet over desse områda. Russland godtok på si side at statusen til Krym og andre okkuperte område skulle avgjerast gjennom samtalar på lengre sikt. Andre tema skapte meir usemje. Ukraina gjekk med på å avgrense sitt eige forsvar, men ikkje så mykje som Russland kravde. I tillegg forlangte russarane at russisk igjen skulle få status som eit offisielt språk i Ukraina.

Men det største problemet handla om tryggleiken til Ukraina. Ukrainarane ønskte at eit knippe store land stilte som garantistar – ikkje berre Nato-land som USA, Storbritannia og Tyskland, men også Russland og Kina. Dei skulle alle forplikte seg til å hjelpe om Ukraina kom under åtak. Problemet var at russarane forlangte at garantistane – inkludert dei sjølve – skulle ha vetorett, og i så fall var garantien fint lite verd. Det var i seg sjølv nok til å velte avtalen.

I ettertid har Vladimir Putin hevda at Storbritannia og USA bar skulda for at forhandlingane kollapsa. Skuldinga er ikkje heilt utan rot i røyndomen: Den britiske statsministeren Boris Johnson skal ha rådd Zelenskyj frå å inngå ein avtale med Putin da han besøkte Kyiv i april 2022. Både britane og amerikanarane var skeptiske, ikkje minst fordi Ukraina ville at dei skulle stille med garantiar som kunne forplikte dei til å gå til krig mot Russland i framtida. Da var det lettare å pøse på med militærhjelp og håpe det beste.

I tillegg var krigslukka med Ukraina denne våren, og den russiske hæren trekte seg ut av Nord-Ukraina i byrjinga av april. Dette styrkte sjølvtilliten og svekte truleg kompromissviljen i Kyiv. Avsløringa av massakrane i Butsja tidleg i april påverka òg haldningane i Ukraina.

Kor nær partane eigentleg var ein avtale denne våren, og kor oppriktige dei russiske forhandlarane var, er ikkje lett å seie. Men i mai 2022 stranda uansett forhandlingane, og dei har aldri blitt tekne opp att.

Fleire artiklar

Dei som meinte at Viktor Orbán ville skape bråk i EU i tida med ungarsk formannskap, har fått rett. Her helsar han på Frankrikes president Emmanuel Macron under eit EU-toppmøte i 2023.

Dei som meinte at Viktor Orbán ville skape bråk i EU i tida med ungarsk formannskap, har fått rett. Her helsar han på Frankrikes president Emmanuel Macron under eit EU-toppmøte i 2023.

Foto: Omar Havana / AP

Samfunn

Bråkmakar øvst ved bordet

Den største urokråka internt i EU har overteke formannskapen i EUs ministerråd. Mest påverknad framover kan Viktor Orbán kome til å ha i Europaparlamentet.

Eva Aalberg Undheim
Dei som meinte at Viktor Orbán ville skape bråk i EU i tida med ungarsk formannskap, har fått rett. Her helsar han på Frankrikes president Emmanuel Macron under eit EU-toppmøte i 2023.

Dei som meinte at Viktor Orbán ville skape bråk i EU i tida med ungarsk formannskap, har fått rett. Her helsar han på Frankrikes president Emmanuel Macron under eit EU-toppmøte i 2023.

Foto: Omar Havana / AP

Samfunn

Bråkmakar øvst ved bordet

Den største urokråka internt i EU har overteke formannskapen i EUs ministerråd. Mest påverknad framover kan Viktor Orbán kome til å ha i Europaparlamentet.

Eva Aalberg Undheim

Foto: AP / NTB

MusikkMeldingar
Øyvind Vågnes

Springsteens «før og etter»

Det går an å skrive ei heil bok om Born in the U.S.A., i alle fall om forfattaren heiter Steven Hyden.

I 2018 var det varmerekordar fleire stader i landet.

I 2018 var det varmerekordar fleire stader i landet.

Foto: Erik Johansen / NTB

Ordskifte
ØyvindNordli

«Det er absurd at dei fremste klimaforskarane i Noreg skulle bli samde om å lure resten av folket til å tru noko som ikkje er sant.»

Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Slik er byen Roma teikna i Nürnberg-krønika.

Foto: Terje Tøgard / Orfeus

BokMeldingar
Gjert Vestrheim

Ein milepåle i europeisk bokhistorie

Hartmann Schedels verdshistorie, som vart trykt i Nürnberg i 1493, er mor til alle salongbordbøker.

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Foto: Seacia Pavao / Focus Features LLC

FilmMeldingar

Armert film

JEREVAN: Filmfestivalen i den armenske hovudstaden Jerevan er like kontrastfull som byen.

Håkon Tveit
Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Paul Giamatti i rolla som Paul Hunham og Dominic Sessa som Angus Tully i den nyaste filmen til Alexander Payne.

Foto: Seacia Pavao / Focus Features LLC

FilmMeldingar

Armert film

JEREVAN: Filmfestivalen i den armenske hovudstaden Jerevan er like kontrastfull som byen.

Håkon Tveit

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis