Utanriks
Suksess og fall
Det hende noko høgst uvanleg i Wien den 3. desember i år. Tilsynelatande på toppen av ein glitrande politikarkarriere melde Sebastian Kurz at han ville forlate politikken.
OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Kurz hadde fått ein son, den førstefødde, og tida var inne for å ta omsorg for han. Det var viktigare enn politikk, og han ville derfor ta heilt avskil med austerriksk politikk. Kort tid før, den 11. oktober, var han blitt tvinga til å gå av som forbundskanslar i Austerrike i ein alder av 35 år. Han hadde då fire år som forbundskanslar bak seg, og var i to periodar den yngste statssjefen i Europa. Kva låg bak?
Han hadde hatt ein eineståande karriere. Som svært ung kom han 2011 inn i regjeringsapparatet: Han vart statssekretær for integrasjon 24 år gammal, utanriksminister i 2013 27 år gammal, som den yngste i verda, og kanslar som 31-åring. Eit politisk vedunderbarn, ein pen ung mann og ein svigermorsdraum. Kva hadde hendt?
Politiske parti
Vi må først sjå det store biletet av styringa av Austerrike, «den andre republikken», grunnlagd i 1945. Landet har heile tida hatt to store «styringsparti», SPÖ – Sozialdemokratische Partei Österreichs og ÖVP – Österreichische Volkspartei. Dei har styrt landet og delt makta mellom seg, skiftevis det eine og det andre partiet, i heile etterkrigstida.
Oftast og lengst har SPÖ sete, gjerne i koalisjon. Særleg kjent er perioden til Bruno Kreisky (SPÖ) i 1980-åra. Men denne maktdelinga har ført til ei slags «monopolisering» av makta, slik at politiske og også andre stillingar i samfunnet er blitt fordelte etter ein «Proporz» (proporsjonalitet) i tilhøvet mellom partia. Systemet er blitt svekt med åra, men ligg enno som ein ryggmerg i samfunnet, og andre utanom dei to partia har hatt vanskar med å sleppe til.
Opposisjon mot denne maktdelinga har vore der lenge og er særleg målboren av partiet FPÖ (Freiheitliche Partei Österreichs). Partiet er symbolisert gjennom fargen blå. Frå tidleg av har SPÖ fargen raud og ÖVP fargen svart (som CDU i Tyskland).
Digital tilgang – heilt utan binding
Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.