JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

MusikkKultur

Den nye mållagsleiaren

– Noregs Mållag har for tida rekordmange medlemmer, og eg opplever å vera med på noko stort og viktig.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Peder Lofnes Hauge (31) frå Gloppen er busett i Bergen og har i mange år vore rådgjevar for Venstre i byrådet.

Peder Lofnes Hauge (31) frå Gloppen er busett i Bergen og har i mange år vore rådgjevar for Venstre i byrådet.

Foto: Jannica Luoto

Peder Lofnes Hauge (31) frå Gloppen er busett i Bergen og har i mange år vore rådgjevar for Venstre i byrådet.

Peder Lofnes Hauge (31) frå Gloppen er busett i Bergen og har i mange år vore rådgjevar for Venstre i byrådet.

Foto: Jannica Luoto

3259
20200430
3259
20200430

Det seier den nye leiaren i Noregs Mållag, Peder Lofnes Hauge, som vart valt på e-postlandsmøtet i helga. Det store politiske ordskiftet skjer på landsmøtet til hausten.

Hauge kjem frå Gloppen i Nordfjord, og der har han sete i kommunestyret i fleire år. Han er utdanna lærar, men vart dregen inn i politikken. Sidan 2015 har Hauge vore politisk rådgjevar for byråd Erlend Horn, Venstre, i Bergen.

I 2016 vart han valt inn i styret i Mållaget, og i meir enn eitt år har han vore nestleiar.

Denne veka hadde han sin første dag som travel leiar.

– På fulltid, og vel så det. Eg skal bruka all mi tid på målsaka dei neste to åra, slår han fast.

– Den avtroppande leiaren i Mållaget, Magne Aasbrenn, bur i Østfold. Du kjem frå tjukkaste «nynorskland». Kva endringar legg du opp til?

– Aasbrenn viste at nynorsken femnar om alle dei norske dialektane. Fokuset på dialektar og inngangen til nynorsk som talemålsbasert skriftspråk har vore viktig. Eg som kjem frå det tjukkaste nynorskområdet, har ein annan bakgrunn. Eg vaks opp med berre nynorsk rundt meg på skulen, men fekk naturlegvis bokmålet inn frå mange andre kantar. Me har ulike inngangar til nynorsken, men har arbeidd godt i lag i fire år, og eg skal vidareføra det arbeidet Aasbrenn har lagt ned som leiar. No ser eg fram til å sitja på andre sida av bordet og kjempa ein interessekamp opp mot både lokale og nasjonale styresmakter. Eg vonar at eg kan ta med meg ein del av røynslene frå det partipolitiske livet over i leiarjobben.

– Du har uttalt at du har opplevd ei nedlatande haldning til nynorsk i Venstre?

– Nynorsken står framleis sterkt i partiet, men som folkevald oppdaga eg at i Venstre, som i alle andre parti, er det krefter som vil svekkja sidemålsordninga og mållova. Det er folk som ikkje forstår verdien av den tospråklege tradisjonen me har i Noreg. Det kveikte eit engasjement i meg. Først då eg flytta frå Gloppen, opplevde eg å vera i språkleg mindretal og alt det fører med seg. Mållaget er på mange vis fagforeininga til nynorsken og nynorskbrukarane, og me er heilt avhengige av at nokon legg ned ein stor innsats.

– Kva er årsaka til at medlemstalet i Mållaget har auka til over 13.000?

– Me rekrutterer nok flest når språket er under åtak. Det såg me tydeleg då det vart debatt om styringsspråket i Vestland fylke. Då fylkespolitikarane gløymde nynorsken, mobiliserte folk i heile Noreg og melde seg inn i Mållaget. Eg trur at folk tenkte at viss ikkje Vestland skal styrast på nynorsk, kven skal då styrast på nynorsk. Det betyr noko om kollektivtrafikken og offentlege skular er styrte på nynorsk.

I Mållaget knyter det seg stor interesse til det som skjer både med den nye språklova og opplæringslova, som statsrådar frå Venstre, Abid Raja og Guri Melby, skal leggja fram.

– Det var utruleg skuffande og eit knefall for Høgre at regjeringa gjorde framlegg om fjerna kravet om plikt for statleg tilsette til å kunna skriva både bokmål og nynorsk. Det slår beina under legitimiteten til sidemålsordninga. Eg forventar at regjeringa tek inn att denne plikta når dei sender lova til Stortinget. Viss ikkje, må Stortinget rydda opp.

ottar@dagogtid.no

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Det seier den nye leiaren i Noregs Mållag, Peder Lofnes Hauge, som vart valt på e-postlandsmøtet i helga. Det store politiske ordskiftet skjer på landsmøtet til hausten.

Hauge kjem frå Gloppen i Nordfjord, og der har han sete i kommunestyret i fleire år. Han er utdanna lærar, men vart dregen inn i politikken. Sidan 2015 har Hauge vore politisk rådgjevar for byråd Erlend Horn, Venstre, i Bergen.

I 2016 vart han valt inn i styret i Mållaget, og i meir enn eitt år har han vore nestleiar.

Denne veka hadde han sin første dag som travel leiar.

– På fulltid, og vel så det. Eg skal bruka all mi tid på målsaka dei neste to åra, slår han fast.

– Den avtroppande leiaren i Mållaget, Magne Aasbrenn, bur i Østfold. Du kjem frå tjukkaste «nynorskland». Kva endringar legg du opp til?

– Aasbrenn viste at nynorsken femnar om alle dei norske dialektane. Fokuset på dialektar og inngangen til nynorsk som talemålsbasert skriftspråk har vore viktig. Eg som kjem frå det tjukkaste nynorskområdet, har ein annan bakgrunn. Eg vaks opp med berre nynorsk rundt meg på skulen, men fekk naturlegvis bokmålet inn frå mange andre kantar. Me har ulike inngangar til nynorsken, men har arbeidd godt i lag i fire år, og eg skal vidareføra det arbeidet Aasbrenn har lagt ned som leiar. No ser eg fram til å sitja på andre sida av bordet og kjempa ein interessekamp opp mot både lokale og nasjonale styresmakter. Eg vonar at eg kan ta med meg ein del av røynslene frå det partipolitiske livet over i leiarjobben.

– Du har uttalt at du har opplevd ei nedlatande haldning til nynorsk i Venstre?

– Nynorsken står framleis sterkt i partiet, men som folkevald oppdaga eg at i Venstre, som i alle andre parti, er det krefter som vil svekkja sidemålsordninga og mållova. Det er folk som ikkje forstår verdien av den tospråklege tradisjonen me har i Noreg. Det kveikte eit engasjement i meg. Først då eg flytta frå Gloppen, opplevde eg å vera i språkleg mindretal og alt det fører med seg. Mållaget er på mange vis fagforeininga til nynorsken og nynorskbrukarane, og me er heilt avhengige av at nokon legg ned ein stor innsats.

– Kva er årsaka til at medlemstalet i Mållaget har auka til over 13.000?

– Me rekrutterer nok flest når språket er under åtak. Det såg me tydeleg då det vart debatt om styringsspråket i Vestland fylke. Då fylkespolitikarane gløymde nynorsken, mobiliserte folk i heile Noreg og melde seg inn i Mållaget. Eg trur at folk tenkte at viss ikkje Vestland skal styrast på nynorsk, kven skal då styrast på nynorsk. Det betyr noko om kollektivtrafikken og offentlege skular er styrte på nynorsk.

I Mållaget knyter det seg stor interesse til det som skjer både med den nye språklova og opplæringslova, som statsrådar frå Venstre, Abid Raja og Guri Melby, skal leggja fram.

– Det var utruleg skuffande og eit knefall for Høgre at regjeringa gjorde framlegg om fjerna kravet om plikt for statleg tilsette til å kunna skriva både bokmål og nynorsk. Det slår beina under legitimiteten til sidemålsordninga. Eg forventar at regjeringa tek inn att denne plikta når dei sender lova til Stortinget. Viss ikkje, må Stortinget rydda opp.

ottar@dagogtid.no

Emneknaggar

Fleire artiklar

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen
Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte
Gunhild AlvikNyborg

FHI svikter sitt samfunnsoppdrag

«Det er svært viktig at FHI er tydelig overfor publikum på at de ikke jobber med årsaken til long covid.»

Teikning: May Linn Clement

Ordskifte
Halvor Tjønn

Å forveksla aggressor med forsvarar

«Etter at Putin kom til makta hausten 1999, har Russland ført ei heil rad med krigar.»

Den nyfødde kalven.

Den nyfødde kalven.

Foto: Hilde Lussand Selheim

Samfunn
Svein Gjerdåker

Ei ny Ameline er fødd

Vårsøg – også kalla Tripso sidan ho var så skvetten som ung, spissa øyro for ingenting og trippa med beina inn og ut av fjøset – fekk ein ny kalv natt til 13. mai.

I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

KunstMeldingar

Tungvektar med oppsikts­vekkande manglar

Kunstsilo trona mot blå himmel i Kristiansand på opningsdagen, laurdag 11. mai 2024. Vegen frå idé til ferdig museum har vore lang og prega av konfliktar. Det står att å sjå kva Kunstsilo kan bety for fastbuande og tilreisande. Tangen-samlinga er kanskje verdas største samling av nordisk kunst frå 1900-talet, men er ho representativ for perioden, og er det så nøye?

Mona Louise Dysvik Mørk
I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

KunstMeldingar

Tungvektar med oppsikts­vekkande manglar

Kunstsilo trona mot blå himmel i Kristiansand på opningsdagen, laurdag 11. mai 2024. Vegen frå idé til ferdig museum har vore lang og prega av konfliktar. Det står att å sjå kva Kunstsilo kan bety for fastbuande og tilreisande. Tangen-samlinga er kanskje verdas største samling av nordisk kunst frå 1900-talet, men er ho representativ for perioden, og er det så nøye?

Mona Louise Dysvik Mørk

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis