JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

DiktetKunnskap

Diktet: Astrid Hjertenæs Andersen

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen

Foto: Inge Gjellesvik / NTB

Foto: Inge Gjellesvik / NTB

2345
20240315
2345
20240315

Denne gongen eit dikt om eit kunstverk. Eit dikt som går i dialog med eit kunstverk. Eller snarare: med skaparen av kunstverket.

Constantin Brancusi (1876–1957) var ein skulptør frå Romania som slo gjennom i Paris, eit av dei store namna innan modernismen, kjend for suverent forenkla former, som ein finn i dei mange fugleskulpturane hans, «Bird in Space». Han sa: «Det vakre er den absolutte likevekt.»

Astrid Hjertenæs Andersen (1915–1985) frå Horten, busett i Vestfold, skreiv ti diktsamlingar frå 1945 til 1980, gift heile livet med biletkunstnaren Snorre Andersen. Tekstane hennar er ofte raffinerte, på ein annan måte enn mange andre norske poetar, naturbileta gjerne henta frå det landskapet ho var busett i. Sjølv om ho òg skreiv indianardikt frå Grand Canyon, Arizona – og reiseskisser frå Algerie og Island. Overalt i hennar skrift: Ho sette klangar og fargar og former i rørsle.

Den siste diktsamlinga De tyve landskaper var tekstar skrivne direkte til måleri av ektemannen: «Fiolette stammer. Ditt bilde./ Grønne sletter mitt svar.» Dagens dikt er frå samlinga Rosenbusken (1972), forma som ein samtale med den rumenske skulptøren – vokalen u fargar teksten: fuglen, Brancusi, plogfuremulden.

«Verden begynner når fuglen letter.» «Jeg er lett som en sten mellom stener som letter bestandig.» Diktet er ferdig når skulpturen er ferdig, og fuglen – som er poeten – kan flyge. «Fordi dine hender endelig slipper meg.»

Jan Erik Vold

Brancusi-fuglen

(en rumensk skulptur)

Jeg er en fugl, Brancusi.

En storvinget fugl. I flukten. Før flukten.

Før hvilen på klippen.

Før vingene folder seg ut

er jeg idéen i fuglen om fuglen i rommet.

Fuglen som løfter sitt hode motivløst.

Som lys i bevegelse. Treet får eksistens.

Havet blir bølge på bølge og mer enn alt hav, Brancusi.

Verden begynner når fuglen letter.

Fuglen tyngre enn kirsebærblomster og sne.

En fugl ulykksalig forelsket i jorden.

I plogfuremulden.

Forelsket i gresset.

Grønt gress som gløder omkring mine aksler.

Holder fast på min trekant-skygge.

Min skygge som flytter seg

over vandrende sletter og vrir seg i elve-speil.

Elver med karper i og derfor musikk. Ditt hjemlands, Brancusi.

Jeg er lett som en sten mellom stener som letter bestandig.

Jeg er en fugl, Brancusi.

Fordi dine hender endelig slipper meg.

Astrid Hjertenæs Andersen

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Denne gongen eit dikt om eit kunstverk. Eit dikt som går i dialog med eit kunstverk. Eller snarare: med skaparen av kunstverket.

Constantin Brancusi (1876–1957) var ein skulptør frå Romania som slo gjennom i Paris, eit av dei store namna innan modernismen, kjend for suverent forenkla former, som ein finn i dei mange fugleskulpturane hans, «Bird in Space». Han sa: «Det vakre er den absolutte likevekt.»

Astrid Hjertenæs Andersen (1915–1985) frå Horten, busett i Vestfold, skreiv ti diktsamlingar frå 1945 til 1980, gift heile livet med biletkunstnaren Snorre Andersen. Tekstane hennar er ofte raffinerte, på ein annan måte enn mange andre norske poetar, naturbileta gjerne henta frå det landskapet ho var busett i. Sjølv om ho òg skreiv indianardikt frå Grand Canyon, Arizona – og reiseskisser frå Algerie og Island. Overalt i hennar skrift: Ho sette klangar og fargar og former i rørsle.

Den siste diktsamlinga De tyve landskaper var tekstar skrivne direkte til måleri av ektemannen: «Fiolette stammer. Ditt bilde./ Grønne sletter mitt svar.» Dagens dikt er frå samlinga Rosenbusken (1972), forma som ein samtale med den rumenske skulptøren – vokalen u fargar teksten: fuglen, Brancusi, plogfuremulden.

«Verden begynner når fuglen letter.» «Jeg er lett som en sten mellom stener som letter bestandig.» Diktet er ferdig når skulpturen er ferdig, og fuglen – som er poeten – kan flyge. «Fordi dine hender endelig slipper meg.»

Jan Erik Vold

Brancusi-fuglen

(en rumensk skulptur)

Jeg er en fugl, Brancusi.

En storvinget fugl. I flukten. Før flukten.

Før hvilen på klippen.

Før vingene folder seg ut

er jeg idéen i fuglen om fuglen i rommet.

Fuglen som løfter sitt hode motivløst.

Som lys i bevegelse. Treet får eksistens.

Havet blir bølge på bølge og mer enn alt hav, Brancusi.

Verden begynner når fuglen letter.

Fuglen tyngre enn kirsebærblomster og sne.

En fugl ulykksalig forelsket i jorden.

I plogfuremulden.

Forelsket i gresset.

Grønt gress som gløder omkring mine aksler.

Holder fast på min trekant-skygge.

Min skygge som flytter seg

over vandrende sletter og vrir seg i elve-speil.

Elver med karper i og derfor musikk. Ditt hjemlands, Brancusi.

Jeg er lett som en sten mellom stener som letter bestandig.

Jeg er en fugl, Brancusi.

Fordi dine hender endelig slipper meg.

Astrid Hjertenæs Andersen

Emneknaggar

Fleire artiklar

Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Ida Lødemel Tvedt
Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Ida Lødemel Tvedt
HumorFeature
May Linn Clement

Klagemodus

Kor lite skal til for at eg seier frå eller klagar?

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Foto: Paul S. Amundsen / NTB

ForsvarSamfunn
Per Anders Todal

Vil ruste opp ei lekk skute

Regjeringa lovar eit historisk forsvarsløft. I dag slit Forsvaret med å halde på mannskapet som alt er der.

Khamzy Gunaratnam (Ap)

Khamzy Gunaratnam (Ap)

Foto: Vidar Ruud / NTB

HelseSamfunn
PernilleGrøndal

Avfeiar abortkritikk frå KrF

– Det kvinner treng, er rettleiing og oppfølging, ikkje å møte i nemnd, seier Kamzy Gunaratnam (Ap).

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Foto: Sveinung Lindaas

DyrFeature

I dirrande lerkeposisjon

Er det sant at songlerka «jublar høgt i sky»?

Naïd Mubalegh
Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Foto: Sveinung Lindaas

DyrFeature

I dirrande lerkeposisjon

Er det sant at songlerka «jublar høgt i sky»?

Naïd Mubalegh

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis