JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

BokMeldingar

Nake liv mellom katastrofe og håp

Kristin Berget leitar etter eit gyldig og ansvarleg språk i poesien sin. Resultatet er vent og overtydande.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Kristin Berget har skrive fleire diktsamlingar, og poesien hennar er omsett til fleire språk.

Kristin Berget har skrive fleire diktsamlingar, og poesien hennar er omsett til fleire språk.

Foto: Anna Julia Granberg / Blunderbuss

Kristin Berget har skrive fleire diktsamlingar, og poesien hennar er omsett til fleire språk.

Kristin Berget har skrive fleire diktsamlingar, og poesien hennar er omsett til fleire språk.

Foto: Anna Julia Granberg / Blunderbuss

2791
20240209
2791
20240209

Dikt

Kristin Berget:

Middelalderen. Langdikt

Cappelen Damm

I langdiktet Middelalderen er det som ein oppheld seg før eller etter ein katastrofe, i ein overgangstilstand, der livet er nake og alt må nyorienterast og byggjast opp på nytt. Lesaren møter eit språk som verkar basalt, rudimentært og enkelt, det er som ein er på jeger- og samlarstadiet: «nå serverer jeg det sure brødet på mosen enkel mat/ er alt dette tynne kveldslyset kan bære/ det muligens djupt menneskelige i dette».

Sjølv om skildringa av omgivnadene er sparsame med tidsmarkørar, og den vesle familien i andre del av diktet har brote opp og forlate huset med døra open, oppheld me oss definitivt i ei attkjenneleg samtid, nær eller fjern. I første del finst samfunn, motorvegar, skule og barnehage, og ein høyrer om kornkrise og krig ein stad i utkantane: «europas kornkamre lukka/ europas gravkamre åpna». Familien er også råka av andre tap, eit dødsfall, ein far, og dette saman med andre tap skjer seg inn og vert ført gjennom langdiktet.

Det er tap og sorg på mange nivå i boka, naturtap, tap av det menneskelege, av ritual, av menneskelege samfunn i balansert utveksling med omgivnadene. Ja, tidleg blir det referert til Nils Holgersson, barnebokklassikaren til Selma Lagerlöf, som blei forminska som straff for dyreplageri. Stjernebiletet Orion blir nemnt og prydar også omslaget. Orion syner biletet av ein jeger. Ifølgje mytane ønskte han å utrydde alle dyra på jorda og blei drepen av ein skorpion.

«Gjennom eit ope, strippa og sanseleg språk skapar Kristin Berget eit samansett poetisk univers.»

Gjennom eit ope, strippa og sanseleg språk, ispedd barneregler, blome- og plantenamn, referansar til ein Kingo-salme og til og med avskrift av fullstendige oppskrifter på rugbrød og vin, skapar Kristin Berget eit samansett poetisk univers som både er skremmande, inviterande, løfterikt og vent. Og som også formidlar håp.

Det er tydeleg at Berget leitar etter eit språk som kan gripe og evnar bere, som held og toler, tar ansvar og er gyldig for det menneskelege i mennesket. Om ein held dette språket opp mot det gjengse maktspråket ein høyrer frå politikarar, teknokratar og krigshissarar, vil ein sjå at sjølve spennet mellom desse språka rommar ein djup kritikk av den sjølvmordariske levemåten til den kapitalistiske samfunnsformasjonen.

Mot den mordariske byteverdien kan ein halde fram kråkesylvet, her i eit bilete som blir til ein slags motsett stjernehimmel i jorda: «muskovitten under mosen glitrer for ingen i mørket/ glitrer for mørket/ bare et uberettiga skinn i luftstrømminga».

Sindre Ekrheim

Sindre Ekrheim er lyrikar og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Dikt

Kristin Berget:

Middelalderen. Langdikt

Cappelen Damm

I langdiktet Middelalderen er det som ein oppheld seg før eller etter ein katastrofe, i ein overgangstilstand, der livet er nake og alt må nyorienterast og byggjast opp på nytt. Lesaren møter eit språk som verkar basalt, rudimentært og enkelt, det er som ein er på jeger- og samlarstadiet: «nå serverer jeg det sure brødet på mosen enkel mat/ er alt dette tynne kveldslyset kan bære/ det muligens djupt menneskelige i dette».

Sjølv om skildringa av omgivnadene er sparsame med tidsmarkørar, og den vesle familien i andre del av diktet har brote opp og forlate huset med døra open, oppheld me oss definitivt i ei attkjenneleg samtid, nær eller fjern. I første del finst samfunn, motorvegar, skule og barnehage, og ein høyrer om kornkrise og krig ein stad i utkantane: «europas kornkamre lukka/ europas gravkamre åpna». Familien er også råka av andre tap, eit dødsfall, ein far, og dette saman med andre tap skjer seg inn og vert ført gjennom langdiktet.

Det er tap og sorg på mange nivå i boka, naturtap, tap av det menneskelege, av ritual, av menneskelege samfunn i balansert utveksling med omgivnadene. Ja, tidleg blir det referert til Nils Holgersson, barnebokklassikaren til Selma Lagerlöf, som blei forminska som straff for dyreplageri. Stjernebiletet Orion blir nemnt og prydar også omslaget. Orion syner biletet av ein jeger. Ifølgje mytane ønskte han å utrydde alle dyra på jorda og blei drepen av ein skorpion.

«Gjennom eit ope, strippa og sanseleg språk skapar Kristin Berget eit samansett poetisk univers.»

Gjennom eit ope, strippa og sanseleg språk, ispedd barneregler, blome- og plantenamn, referansar til ein Kingo-salme og til og med avskrift av fullstendige oppskrifter på rugbrød og vin, skapar Kristin Berget eit samansett poetisk univers som både er skremmande, inviterande, løfterikt og vent. Og som også formidlar håp.

Det er tydeleg at Berget leitar etter eit språk som kan gripe og evnar bere, som held og toler, tar ansvar og er gyldig for det menneskelege i mennesket. Om ein held dette språket opp mot det gjengse maktspråket ein høyrer frå politikarar, teknokratar og krigshissarar, vil ein sjå at sjølve spennet mellom desse språka rommar ein djup kritikk av den sjølvmordariske levemåten til den kapitalistiske samfunnsformasjonen.

Mot den mordariske byteverdien kan ein halde fram kråkesylvet, her i eit bilete som blir til ein slags motsett stjernehimmel i jorda: «muskovitten under mosen glitrer for ingen i mørket/ glitrer for mørket/ bare et uberettiga skinn i luftstrømminga».

Sindre Ekrheim

Sindre Ekrheim er lyrikar og fast bokmeldar i Dag og Tid.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Natur er ikkje berre idyll. Kvart år blir over 100.000 lam og sau borte på beite, dei fleste døyr av sjukdom eller ulukker.

Natur er ikkje berre idyll. Kvart år blir over 100.000 lam og sau borte på beite, dei fleste døyr av sjukdom eller ulukker.

Foto: Paul Kleiven / NTB

KunnskapFeature

Dauden i utmarka

Ei framtid utan konflikt mellom rovdyr og beitedyr er ikkje tenkjeleg.

Arve Nilsen
Natur er ikkje berre idyll. Kvart år blir over 100.000 lam og sau borte på beite, dei fleste døyr av sjukdom eller ulukker.

Natur er ikkje berre idyll. Kvart år blir over 100.000 lam og sau borte på beite, dei fleste døyr av sjukdom eller ulukker.

Foto: Paul Kleiven / NTB

KunnskapFeature

Dauden i utmarka

Ei framtid utan konflikt mellom rovdyr og beitedyr er ikkje tenkjeleg.

Arve Nilsen
Det er berre to ferieområde ved Svartehavet som er tilgjengelege for ukrainarar i det frie Ukraina: Mykolaiv og Odesa fylke. Her frå Svartehavet i 2020.

Det er berre to ferieområde ved Svartehavet som er tilgjengelege for ukrainarar i det frie Ukraina: Mykolaiv og Odesa fylke. Her frå Svartehavet i 2020.

Foto: Sergei Poliakov / AP / NTB

Samfunn

Krig invaderer sommaren

Førre helg kunne hotell i Odesa melde «Fullt» for første gong sidan starten på fullskalakrigen.

Andrej Kurkov
Det er berre to ferieområde ved Svartehavet som er tilgjengelege for ukrainarar i det frie Ukraina: Mykolaiv og Odesa fylke. Her frå Svartehavet i 2020.

Det er berre to ferieområde ved Svartehavet som er tilgjengelege for ukrainarar i det frie Ukraina: Mykolaiv og Odesa fylke. Her frå Svartehavet i 2020.

Foto: Sergei Poliakov / AP / NTB

Samfunn

Krig invaderer sommaren

Førre helg kunne hotell i Odesa melde «Fullt» for første gong sidan starten på fullskalakrigen.

Andrej Kurkov

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis