JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Frå matfatetKunnskap

Ferdigmiddag

Det kan sjå ut som smådriftsfordelar bør få dominere norsk ferdigmatproduksjon. 

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Ferdigmathylla på butikken er ofte ganske stor. Men er det dei små som handterer ho best?

Ferdigmathylla på butikken er ofte ganske stor. Men er det dei små som handterer ho best?

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ferdigmathylla på butikken er ofte ganske stor. Men er det dei små som handterer ho best?

Ferdigmathylla på butikken er ofte ganske stor. Men er det dei små som handterer ho best?

Foto: Terje Pedersen / NTB

4114
20240322
4114
20240322

Kor mange tilsetjingsstoff er nødvendig for å lage ein ferdigmiddag?

Vi spør altså ikkje etter kor mange tilsetjingsstoff ein produsent kan få lyst å sette til for å senke kostnader eller gjere ein smak meir tilgjengeleg eller ein kjøpar meir avhengig. Heller ikkje spør vi om tilsetjingsstoffa er skadelege eller sunne eller utan helsepåverknad i det heile. Det får verte ein annan dag. I dag skal vi rett og slett sjå på korleis det er mogleg å produsere ferdigmat som er lett å stelle i stand og smakar godt.

For det har skjedd noko her dei siste åra. Vi forbrukarar har byrja å stille i det minste nokre få krav til noko av det vi puttar i oss. Mellom anna vil vi ikkje ha fleire tilsetjingsstoff enn naudsynt – og honnørorda i bransjen no for tida er ikkje «forbetra», «optimalisert» eller «spesialtilpassa», men derimot «naturleg», «ekte» og «fersk».

Lat oss gå ut frå at dei store, sterke og erfarne ferdigmatprodusentane har størst sjanse til å tilby oss forbrukarar det vi aller helst vil ha, og byrje med å sjå på produkta til stormeistrane Fjordland og Toro. Fjordland har endåtil knytt til seg tradisjonsmatguruen Arne Brimi på fleire av produkta sine, så her må vel tilsetjingsstoff vere eit tilbakelagt kapittel?

«Syntetisk framstilt aroma går som ein raud tråd gjennom alle produkta dei to lagar saman.»

Dei store

Å nei, du. I Fjordland og Brimis Karbonader med bacon er det både røykaroma og stabilisator i baconet, modifisert maisstivelse i sausen og syntetisk aroma. Ja, det med syntetisk framstilt aroma går som ein raud tråd gjennom alle produkta dei to lagar saman – sjølv ei betasuppe med svineknoke og godt med grønsaker og byggryn må visst ha denne aromakomponenten for å smake godt. Maisstivelse trengst visst også.

Hm. Må det kanskje rett og slett vere slik? Er det eit eller anna med framstillingsmåten, kanskje, eller lagringsevna? Lat oss sjekke Toro.

Ganske riktig: Deira Tasty Tandoori inneheld også både aroma, stabilisatorar og ein ikkje identifisert stivelse. Ja, det verkar som kor enn du skal i verda, må den globaliserte laboratorieråvara få medverke: Anten det no er Pasta di Parma, Mac and Cheese, Spicy Noodle Wok eller Bali Chicken, heng aroma trygt og godt fast på innhaldslista.

Dei små

Eg er ved å akseptere at det er slik det må vere – at ferdigmat ikkje smakar skikkeleg utan syntetisk hjelp – då eg i augekroken oppdagar ei vare eg er temmeleg sikker på eg aldri har sett før.

Står det «kje» på den pakken med ferdigmat som lyser grønt imot meg? Og står det «fjordfe» på den raude, men likevel matchande pakningen ved sida av, og «frittgående utegris» på ein rosa variant på andre sida?

Jammen gjer det det. Eit firma som kallar seg Munnvold har fått det føre seg å lage ikkje berre Gangnam Swine, ei koreansk gryte med kjøt frå utegris og edamamebønner og ein chili con carne med kjøt frå både vestlandsk fjordfe og skotsk høglandsfe frå Sogn, men også ei marokkansk gryte: Hatefull Geit med langtidskokt kjekjøt, også det frå Sogn.

Det sognske nærværet forklarar seg fort når eg snur pakninga og ser at produsenten er Haugen Gardsmat i Flåm. Den vesle lokalmatprodusenten har allereie utmerka seg på ferdigmatfronten med mellom anna Sognalapskaus som er laga med elles useljelege poteter og gulrøter frå Lærdal. Og det slår meg – skal tru om det er tilsetjingsstoff i han? Skal tru om det er tilsetjingsstoff i desse tre ferdigmatrettane?

Å sjekke det er kjapt gjort, der eg står med ein pakke Hatefull Geit i handa, er det berre å heve blikket og slå fast at alle ingrediensane her høyrer heime på eit kjøkken. Ikkje eit einaste E-nummer er å sjå i nokon av dei tre ferdigrettane.

Og det får meg til å tenkje: Det fins fleire små ferdigmatprodusentar der ute, gjer det ikkje? Noko frå ein grønsakprodusent i Trøndelag, og nokre suppesøstrer?

Heime ved datamaskina finn eg både Grønne folk på Frosta og søstrene bak suppekjøkkenet Mere mat. Eg finn ferdigmatprodukta deira, og at dei i alle tilfelle er hundre prosent frie for tilsetjingsstoff. 

Siri Helle

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Kor mange tilsetjingsstoff er nødvendig for å lage ein ferdigmiddag?

Vi spør altså ikkje etter kor mange tilsetjingsstoff ein produsent kan få lyst å sette til for å senke kostnader eller gjere ein smak meir tilgjengeleg eller ein kjøpar meir avhengig. Heller ikkje spør vi om tilsetjingsstoffa er skadelege eller sunne eller utan helsepåverknad i det heile. Det får verte ein annan dag. I dag skal vi rett og slett sjå på korleis det er mogleg å produsere ferdigmat som er lett å stelle i stand og smakar godt.

For det har skjedd noko her dei siste åra. Vi forbrukarar har byrja å stille i det minste nokre få krav til noko av det vi puttar i oss. Mellom anna vil vi ikkje ha fleire tilsetjingsstoff enn naudsynt – og honnørorda i bransjen no for tida er ikkje «forbetra», «optimalisert» eller «spesialtilpassa», men derimot «naturleg», «ekte» og «fersk».

Lat oss gå ut frå at dei store, sterke og erfarne ferdigmatprodusentane har størst sjanse til å tilby oss forbrukarar det vi aller helst vil ha, og byrje med å sjå på produkta til stormeistrane Fjordland og Toro. Fjordland har endåtil knytt til seg tradisjonsmatguruen Arne Brimi på fleire av produkta sine, så her må vel tilsetjingsstoff vere eit tilbakelagt kapittel?

«Syntetisk framstilt aroma går som ein raud tråd gjennom alle produkta dei to lagar saman.»

Dei store

Å nei, du. I Fjordland og Brimis Karbonader med bacon er det både røykaroma og stabilisator i baconet, modifisert maisstivelse i sausen og syntetisk aroma. Ja, det med syntetisk framstilt aroma går som ein raud tråd gjennom alle produkta dei to lagar saman – sjølv ei betasuppe med svineknoke og godt med grønsaker og byggryn må visst ha denne aromakomponenten for å smake godt. Maisstivelse trengst visst også.

Hm. Må det kanskje rett og slett vere slik? Er det eit eller anna med framstillingsmåten, kanskje, eller lagringsevna? Lat oss sjekke Toro.

Ganske riktig: Deira Tasty Tandoori inneheld også både aroma, stabilisatorar og ein ikkje identifisert stivelse. Ja, det verkar som kor enn du skal i verda, må den globaliserte laboratorieråvara få medverke: Anten det no er Pasta di Parma, Mac and Cheese, Spicy Noodle Wok eller Bali Chicken, heng aroma trygt og godt fast på innhaldslista.

Dei små

Eg er ved å akseptere at det er slik det må vere – at ferdigmat ikkje smakar skikkeleg utan syntetisk hjelp – då eg i augekroken oppdagar ei vare eg er temmeleg sikker på eg aldri har sett før.

Står det «kje» på den pakken med ferdigmat som lyser grønt imot meg? Og står det «fjordfe» på den raude, men likevel matchande pakningen ved sida av, og «frittgående utegris» på ein rosa variant på andre sida?

Jammen gjer det det. Eit firma som kallar seg Munnvold har fått det føre seg å lage ikkje berre Gangnam Swine, ei koreansk gryte med kjøt frå utegris og edamamebønner og ein chili con carne med kjøt frå både vestlandsk fjordfe og skotsk høglandsfe frå Sogn, men også ei marokkansk gryte: Hatefull Geit med langtidskokt kjekjøt, også det frå Sogn.

Det sognske nærværet forklarar seg fort når eg snur pakninga og ser at produsenten er Haugen Gardsmat i Flåm. Den vesle lokalmatprodusenten har allereie utmerka seg på ferdigmatfronten med mellom anna Sognalapskaus som er laga med elles useljelege poteter og gulrøter frå Lærdal. Og det slår meg – skal tru om det er tilsetjingsstoff i han? Skal tru om det er tilsetjingsstoff i desse tre ferdigmatrettane?

Å sjekke det er kjapt gjort, der eg står med ein pakke Hatefull Geit i handa, er det berre å heve blikket og slå fast at alle ingrediensane her høyrer heime på eit kjøkken. Ikkje eit einaste E-nummer er å sjå i nokon av dei tre ferdigrettane.

Og det får meg til å tenkje: Det fins fleire små ferdigmatprodusentar der ute, gjer det ikkje? Noko frå ein grønsakprodusent i Trøndelag, og nokre suppesøstrer?

Heime ved datamaskina finn eg både Grønne folk på Frosta og søstrene bak suppekjøkkenet Mere mat. Eg finn ferdigmatprodukta deira, og at dei i alle tilfelle er hundre prosent frie for tilsetjingsstoff. 

Siri Helle

Emneknaggar

Fleire artiklar

Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Ida Lødemel Tvedt
Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Ida Lødemel Tvedt
HumorFeature
May Linn Clement

Klagemodus

Kor lite skal til for at eg seier frå eller klagar?

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Foto: Paul S. Amundsen / NTB

ForsvarSamfunn
Per Anders Todal

Vil ruste opp ei lekk skute

Regjeringa lovar eit historisk forsvarsløft. I dag slit Forsvaret med å halde på mannskapet som alt er der.

Khamzy Gunaratnam (Ap)

Khamzy Gunaratnam (Ap)

Foto: Vidar Ruud / NTB

HelseSamfunn
PernilleGrøndal

Avfeiar abortkritikk frå KrF

– Det kvinner treng, er rettleiing og oppfølging, ikkje å møte i nemnd, seier Kamzy Gunaratnam (Ap).

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Foto: Sveinung Lindaas

DyrFeature

I dirrande lerkeposisjon

Er det sant at songlerka «jublar høgt i sky»?

Naïd Mubalegh
Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Foto: Sveinung Lindaas

DyrFeature

I dirrande lerkeposisjon

Er det sant at songlerka «jublar høgt i sky»?

Naïd Mubalegh

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis