JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

FilmMeldingar

Årets mest tåredryppande

Dokumentaren Ibelin er lærerik utan å vera moraliserande.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Mats «Ibelin» Steen vart 25 år gammal.

Mats «Ibelin» Steen vart 25 år gammal.

Foto: Euforia

Mats «Ibelin» Steen vart 25 år gammal.

Mats «Ibelin» Steen vart 25 år gammal.

Foto: Euforia

2795
20240308
2795
20240308

Samandrag

Oppsummeringa er laga av AI-vertkøyet ChatGTP

Vis mer
Vis mindre

Dokumentar

Regi: Benjamin Ree

Ibelin

Med: Mats Steen, familien, vener rundt i verda
Kinofilm

Dobbeltliv og dobbeltdød

I 2019 kom ei sak som skulle få over éin million lesarar, på trykk på nettsidene til NRK. Eg var ein av dei som las om unge Mats Steen som døydde av muskeldystrofi i 2014.

Fleire år seinare kom ein journalist over grunnen til at det dukka opp ei rad utanlandske gjester i gravferda: Mats hadde levd store delar av livet på nettet under spelenamnet Ibelin.

Innsida ut

Farens tale i gravferda til sonen er dei fyrste orda i Ibelin – før det har gått ti sekund, renn alt tårene. Eg veit ikkje om det lovar godt eller dårleg, men eg får gradvis stadfesta at dette er verdt kvar salte drope. Og dei kjem det ikkje reint få av.

Opplagt er det svært trist med ein film der hovudpersonen døyr heilt i starten, men det er ikkje det som gjer at eg blir så rørt, om og om igjen – det er livet han levde, som vert vist i to utgåver: Den eine er den stadig dårlegare guten som blir ein ungdom, som blir ein ung mann, men mest av alt ein handikappa utan språk og mimikk som me kan relatera til i kvardagen.

Den andre utgåva har vener over heile verda og spring veglangs gjennom landskapet i dataspelet World of Warcraft, artikulerer seg klokt og venleg og blir ein både viktig og populær medspelar. Det er denne utgåva familien ikkje anar noko om.

På mange måtar er det som ein dobbeltragedie: Det er jo både Mats og Ibelin som ikkje lenger lever. Eg må nesten grina igjen berre av å skriva om det.

Avatarane Ibelin og Rumour frå dokumentarfilmen til Benjamin Ree.

Avatarane Ibelin og Rumour frå dokumentarfilmen til Benjamin Ree.

Foto: Euforia / Medieoperatørene

«Filmen har ei form for ektefølt sentimentalitet som ikkje verkar overdriven eller klissete.»

Ekte

«Det er det indre som tel» – kor tomme høyrest ikkje dei orda ut, nesten uansett kven du er og korleis du ser ut. Og så viser det seg at det stemmer likevel. Og Ibelin må vel vera kvar skjermbundne, speleopphengde ungdoms optimale forsvarstale – sjå, dette er ekte!

Venene til Mats fortel ufiltrert om korleis dei oppfattar den virtuelle røynda som blandar seg med røynda-røynda. Det er heldigvis ikkje plass til ekspertar og andre som skal forklara fordelar og ulemper, her er ikkje gjort forsøk på å balansera sunt nettvit og fornuftige sosiale reglar. Det handlar om ei verd dei færraste vaksne har særleg innsikt i, og me har så uendeleg godt av å ta ein kikk.

Som med alle triste dokumentarar der døden er eit faktum, blir det vanskeleg å ta fram dei kritiske brillene. I Ibelin kjennest det heller ikkje naudsynt – filmen har ei form for ektefølt sentimentalitet som ikkje verkar overdriven eller klissete. Det mest klissete er dei snørrvåte lommetørklea eg må ta med meg etter visninga.

Brit Aksnes

Brit Aksnes er skribent, programskapar, kulturarbeidar og fast film­meldar i Dag og Tid.

Trailer Ibelin

Fleire artiklar

Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Ida Lødemel Tvedt
Kjønnsfilosof Judith Butler

Kjønnsfilosof Judith Butler

Foto: Elliott Verdier / The New York Times / NTB

EssaySamfunn

Feltnotat frå kulturkrigane

Kjønnsdebatten har innteke hovudscena i internasjonal politikk. På veg for å intervjue verdas mest innflytelsesrike kjønnsfilosof, Judith Butler, forsøker eg å orientere meg i ein raskt ekspanderande konflikt. 

Ida Lødemel Tvedt
HumorFeature
May Linn Clement

Klagemodus

Kor lite skal til for at eg seier frå eller klagar?

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Forsvarsminister Bjørn Arild Gram er på turné for å fortelje om langtidsmeldinga for Forsvaret. Her besøkjer han ubåten «KMN Utvær» i Bergen 10. april.

Foto: Paul S. Amundsen / NTB

ForsvarSamfunn
Per Anders Todal

Vil ruste opp ei lekk skute

Regjeringa lovar eit historisk forsvarsløft. I dag slit Forsvaret med å halde på mannskapet som alt er der.

Khamzy Gunaratnam (Ap)

Khamzy Gunaratnam (Ap)

Foto: Vidar Ruud / NTB

HelseSamfunn
PernilleGrøndal

Avfeiar abortkritikk frå KrF

– Det kvinner treng, er rettleiing og oppfølging, ikkje å møte i nemnd, seier Kamzy Gunaratnam (Ap).

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Foto: Sveinung Lindaas

DyrFeature

I dirrande lerkeposisjon

Er det sant at songlerka «jublar høgt i sky»?

Naïd Mubalegh
Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Songlerka hekkar på bakken, langt frå skog. Biletet syner godt den vesle fjørtoppen som vert reist opp dersom fuglen opplever fare eller er opphissa.

Foto: Sveinung Lindaas

DyrFeature

I dirrande lerkeposisjon

Er det sant at songlerka «jublar høgt i sky»?

Naïd Mubalegh

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis