JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Leiar

Nytt klimavarsel

Den globale oppvarminga går stadig raskare, skal vi tru den nye rapporten Indicators of Global Climate Change 2023.

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen
Elvehus og båtar langs Puraquequara-innsjøen som vart hardt råka av tørke i 2023.

Elvehus og båtar langs Puraquequara-innsjøen som vart hardt råka av tørke i 2023.

Foto: Edmar Barros / AP / NTB

Elvehus og båtar langs Puraquequara-innsjøen som vart hardt råka av tørke i 2023.

Elvehus og båtar langs Puraquequara-innsjøen som vart hardt råka av tørke i 2023.

Foto: Edmar Barros / AP / NTB

1919
20240607
1919
20240607

Den globale oppvarminga går stadig raskare, skal vi tru den nye rapporten Indicators of Global Climate Change 2023, publisert i tidsskriftet Earth System Science Data. Rapporten er ei oppdatering av klimautviklinga i verda sidan den siste store rapporten frå Klimapanelet til FN i 2021. Hovudansvarleg for studien er den britiske fysikkprofessoren Piers Forster. I oppsummeringa står det at «menneskeskapt oppvarming har auka i eit tempo som er utan sidestykke».

Norske Cicero har vore med på å lage studien. Til NRK seier Gunnar Myhre, forskingsleiar ved instituttet, at 90 prosent av den globale oppvarminga i fjor kjem av menneskeleg aktivitet. Ifylgje studien kan ein altså ikkje leggja så mykje av skulda for denne oppvarminga på vêrfenomenet El Niño eller andre naturlege skiftingar.

Eit uheldig paradoks er at redusert forureining i verda bidreg til oppvarminga. Mindre partikkelutslepp frå industri og skipsfart gjer at mindre av solenergien vert reflektert ut i verdsrommet att. Denne energien blir dermed verande i atmosfæren og bidreg til å varma opp verda.

Rapporten syner òg at verdas karbonbudsjett, altså den mengda CO2 vi kan sleppa ut før den globale gjennomsnittstemperaturen stig meir enn to grader frå førindustrielt nivå, er i ferd med å verta brukt opp.

Det er diverre ikkje uventa. Truleg har dei fleste sett for lenge sidan at det ikkje er realistisk å nå klimamåla i Parisavtalen. Skal ein klara å halda oppvarminga under to grader, for ikkje å snakka om halvannan grad, trengst det verkeleg store utsleppskutt i åra som kjem. Lite tyder på at så skjer.

Den nye rapporten må no få fagleg motstand, som alle vitskaplege rapportar må få. Står konklusjonane seg, er rapporten nok eit varsel om at klimasaka må få langt høgare prioritet enn i dag.

Svein Gjerdåker

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

Den globale oppvarminga går stadig raskare, skal vi tru den nye rapporten Indicators of Global Climate Change 2023, publisert i tidsskriftet Earth System Science Data. Rapporten er ei oppdatering av klimautviklinga i verda sidan den siste store rapporten frå Klimapanelet til FN i 2021. Hovudansvarleg for studien er den britiske fysikkprofessoren Piers Forster. I oppsummeringa står det at «menneskeskapt oppvarming har auka i eit tempo som er utan sidestykke».

Norske Cicero har vore med på å lage studien. Til NRK seier Gunnar Myhre, forskingsleiar ved instituttet, at 90 prosent av den globale oppvarminga i fjor kjem av menneskeleg aktivitet. Ifylgje studien kan ein altså ikkje leggja så mykje av skulda for denne oppvarminga på vêrfenomenet El Niño eller andre naturlege skiftingar.

Eit uheldig paradoks er at redusert forureining i verda bidreg til oppvarminga. Mindre partikkelutslepp frå industri og skipsfart gjer at mindre av solenergien vert reflektert ut i verdsrommet att. Denne energien blir dermed verande i atmosfæren og bidreg til å varma opp verda.

Rapporten syner òg at verdas karbonbudsjett, altså den mengda CO2 vi kan sleppa ut før den globale gjennomsnittstemperaturen stig meir enn to grader frå førindustrielt nivå, er i ferd med å verta brukt opp.

Det er diverre ikkje uventa. Truleg har dei fleste sett for lenge sidan at det ikkje er realistisk å nå klimamåla i Parisavtalen. Skal ein klara å halda oppvarminga under to grader, for ikkje å snakka om halvannan grad, trengst det verkeleg store utsleppskutt i åra som kjem. Lite tyder på at så skjer.

Den nye rapporten må no få fagleg motstand, som alle vitskaplege rapportar må få. Står konklusjonane seg, er rapporten nok eit varsel om at klimasaka må få langt høgare prioritet enn i dag.

Svein Gjerdåker

Emneknaggar

Fleire artiklar

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Nye rekruttar til Ukrainas 3. åtaksbrigade trenar ved Kyiv 9. april 2024. Menn i våpenfør alder som nektar mobilisering, kan få fengselsstraff på mellom tre og fem år.

Foto: Vadim Ghirda / AP / NTB

KrigSamfunn

Tårer på jernbanestasjonen

For ei veke sidan vende eg enda ein gong attende til Ukraina etter tre veker i Europa. Denne gongen gjekk heimvegen gjennom den slovakiske byen Kosice, som ligg 120 kilometer frå grensa til Ukraina.

Andrej Kurkov
Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Raudfota skogskjelpadde er ein av dei tre artane av skjelpadde som er godkjende til bruk som familiedyr i Noreg.

Foto via Wikimedia Commons

KunnskapFeature
Arve Nilsen

Skjelpadder

Etter at menneska klatra ned frå trea og oppover på næringskjeda, har nok mange skjelpadder blitt fanga og hamna i gryta.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Biletet syner Blixtunnelen på Follobanen rett før opninga i desember 2022. Nokre dagar etter vart tunnelen stengd på grunn av varmgang i kablane. Opprettinga skal vare til desember i år.

Foto: Terje Pedersen / NTB

Samfunn
Per Anders Todal

Politiske signalfeil

Det er mange grunnar til at toget ikkje går når det skal i Noreg. Her er nokre av dei.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Ikkje berre krig og kriser kan føre til legemiddelmangel. Heile leveringskjeda er sårbar.

Foto: Gorm Kallestad / NTB

Samfunn
Sofie May Rånes

Det veikaste leddet i legemiddelkjeda

Europeiske land bør samarbeide for å sikre forsyninga av legemiddel, seier professor Marianne Jahre.

KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen
KommentarSamfunn

Sjølvmord av frykt for dauden

Macron-strategien for nyval fremjar det han vil unngå.

Bjørn Kvalsvik Nicolaysen

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis