JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Takk for at du vil dele artikkelen

Den du deler artikkelen med, kan lese og eventuelt lytte til heile artikkelen.
Det gjer vi for at fleire skal oppdage DAG OG TID.

Namnet ditt vert synleg for alle du deler artikkelen med.

Frå sjakkverdaKunnskap

«For nokre månader sidan fekk eg eit anonymt tips i posthylla på jobben»

Kvar veke les vi inn utvalde artiklar, som abonnentane våre kan lytte til.
Lytt til artikkelen

Foto: Vibeke Ekeland Grønn

Foto: Vibeke Ekeland Grønn

2429
20240510
2429
20240510

For nokre månader sidan fekk eg eit anonymt tips i posthylla på jobben. Det handla på ein måte om sjakk, og eg reknar med at tipsaren er Dag og Tid-lesar. Men det var noko merkeleg med tipset – teksten var på fransk! Kunne det vera frå ein av fransklærarane mine frå byrjinga av 1990-talet då eg sjølv var student?

Det heile var så sært at eg ikkje tenkte meir på saka. Men ein dag låg tipset der i synsfeltet mitt på kontorpulten, og eg byrja lesa. Eg byrja sjekka på nettet. Eg vart hekta.

Hovudpersonen er Jean-Philippe Toussaint (f. 1957), ein franskspråkleg belgiar. Han fekk eit stort namn med romanen og filmen Baderommet på 1980-talet og skal ha inspirert mellom andre Erlend Loe. Men for meg var det meir interessant at den fyrste romanen hans, Échecs (dobbelttyding «sjakk» og «fiaskoar»), vart refusert og aldri publisert. Eg fann manuskriptet på nettet og byrja lesa. Det handlar om ein bisarr VM-kamp der vinnaren vert kåra etter 10.000 parti. Det vert mykje venting (på Godot og anna).

I 1984–85 spela Karpov og Kasparov ein «uendeleg» VM-kamp som vart broten av etter 48 parti og fem månader, medan sjakkromanen til Toussaint låg i ein skuff. Så hoppar vi fram til koronaepidemien. Den no kjende forfattaren og filmskaparen, som til vanleg reiser frå festival til festival og promoterer seg sjølv, veit ikkje kva han skal gjera med ein tom kalender.

Han byrjar tenkja på sjakkfiaskoen frå unge år. Og han finn fram til Stefan Zweigs udøyelege Schachnovelle. For å halda seg i aktivitet byrjar han omsetja Zweig til fransk. Eit par timar kvar dag. «Eg er ikkje så god i tysk, men eg snakkar sjakk flytande», seier Toussaint. Resten av tida skriv han dagbok, 64 kapittel. Boka handlar om omsetjing, skrivekunst – men mest av alt om livet, minne som berre kjem til forfattaren, som hos Proust.

I 2023 gav Toussaint ut to bøker: memoardagboka L’échiquier («Sjakkbrettet») og omsetjinga Échecs. Som eit ekko av den fyrste, refuserte romanen gav han Zweigs kortroman den same tittelen han sjølv nytta 40 år tidlegare.

Eg har lese L’échiquier («Sjakkbrettet»), og sjeldan har eg kjent meg så heime i ei bok. Dette er sært, men eg elskar det. Inspirert av Toussaint fann eg fram til ei tysk utgåve av Schachnovelle. Tysken min er ikkje all verda, men eg held meg flytande gjennom sjakken.

Atle Grønn

Atle Grønn er internasjonal meister i sjakk.

Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding

Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.

For nokre månader sidan fekk eg eit anonymt tips i posthylla på jobben. Det handla på ein måte om sjakk, og eg reknar med at tipsaren er Dag og Tid-lesar. Men det var noko merkeleg med tipset – teksten var på fransk! Kunne det vera frå ein av fransklærarane mine frå byrjinga av 1990-talet då eg sjølv var student?

Det heile var så sært at eg ikkje tenkte meir på saka. Men ein dag låg tipset der i synsfeltet mitt på kontorpulten, og eg byrja lesa. Eg byrja sjekka på nettet. Eg vart hekta.

Hovudpersonen er Jean-Philippe Toussaint (f. 1957), ein franskspråkleg belgiar. Han fekk eit stort namn med romanen og filmen Baderommet på 1980-talet og skal ha inspirert mellom andre Erlend Loe. Men for meg var det meir interessant at den fyrste romanen hans, Échecs (dobbelttyding «sjakk» og «fiaskoar»), vart refusert og aldri publisert. Eg fann manuskriptet på nettet og byrja lesa. Det handlar om ein bisarr VM-kamp der vinnaren vert kåra etter 10.000 parti. Det vert mykje venting (på Godot og anna).

I 1984–85 spela Karpov og Kasparov ein «uendeleg» VM-kamp som vart broten av etter 48 parti og fem månader, medan sjakkromanen til Toussaint låg i ein skuff. Så hoppar vi fram til koronaepidemien. Den no kjende forfattaren og filmskaparen, som til vanleg reiser frå festival til festival og promoterer seg sjølv, veit ikkje kva han skal gjera med ein tom kalender.

Han byrjar tenkja på sjakkfiaskoen frå unge år. Og han finn fram til Stefan Zweigs udøyelege Schachnovelle. For å halda seg i aktivitet byrjar han omsetja Zweig til fransk. Eit par timar kvar dag. «Eg er ikkje så god i tysk, men eg snakkar sjakk flytande», seier Toussaint. Resten av tida skriv han dagbok, 64 kapittel. Boka handlar om omsetjing, skrivekunst – men mest av alt om livet, minne som berre kjem til forfattaren, som hos Proust.

I 2023 gav Toussaint ut to bøker: memoardagboka L’échiquier («Sjakkbrettet») og omsetjinga Échecs. Som eit ekko av den fyrste, refuserte romanen gav han Zweigs kortroman den same tittelen han sjølv nytta 40 år tidlegare.

Eg har lese L’échiquier («Sjakkbrettet»), og sjeldan har eg kjent meg så heime i ei bok. Dette er sært, men eg elskar det. Inspirert av Toussaint fann eg fram til ei tysk utgåve av Schachnovelle. Tysken min er ikkje all verda, men eg held meg flytande gjennom sjakken.

Atle Grønn

Atle Grønn er internasjonal meister i sjakk.

Emneknaggar

Fleire artiklar

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen
Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Høgpatogen fugleinfluensa spreier seg stadig og har no råka mjølkekyr i USA.

Foto: Rodrigo Abd / AP / NTB

DyrFeature

Influensa-alarm

I mars i år blei det slått full smittealarm i USA. Fugleinfluensa er no funne i meir enn 40 mjølkekubesetningar frå ti ulike delstatar.

Arve Nilsen

Foto: Terje Pedersen / NTB

Ordskifte
Gunhild AlvikNyborg

FHI svikter sitt samfunnsoppdrag

«Det er svært viktig at FHI er tydelig overfor publikum på at de ikke jobber med årsaken til long covid.»

Teikning: May Linn Clement

Ordskifte
Halvor Tjønn

Å forveksla aggressor med forsvarar

«Etter at Putin kom til makta hausten 1999, har Russland ført ei heil rad med krigar.»

Den nyfødde kalven.

Den nyfødde kalven.

Foto: Hilde Lussand Selheim

Samfunn
Svein Gjerdåker

Ei ny Ameline er fødd

Vårsøg – også kalla Tripso sidan ho var så skvetten som ung, spissa øyro for ingenting og trippa med beina inn og ut av fjøset – fekk ein ny kalv natt til 13. mai.

I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

KunstMeldingar

Tungvektar med oppsikts­vekkande manglar

Kunstsilo trona mot blå himmel i Kristiansand på opningsdagen, laurdag 11. mai 2024. Vegen frå idé til ferdig museum har vore lang og prega av konfliktar. Det står att å sjå kva Kunstsilo kan bety for fastbuande og tilreisande. Tangen-samlinga er kanskje verdas største samling av nordisk kunst frå 1900-talet, men er ho representativ for perioden, og er det så nøye?

Mona Louise Dysvik Mørk
I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

I framgrunnen står skulpturen «Le Combattant» (1961) av Sonja Ferlov Mancoba, bronse.

KunstMeldingar

Tungvektar med oppsikts­vekkande manglar

Kunstsilo trona mot blå himmel i Kristiansand på opningsdagen, laurdag 11. mai 2024. Vegen frå idé til ferdig museum har vore lang og prega av konfliktar. Det står att å sjå kva Kunstsilo kan bety for fastbuande og tilreisande. Tangen-samlinga er kanskje verdas største samling av nordisk kunst frå 1900-talet, men er ho representativ for perioden, og er det så nøye?

Mona Louise Dysvik Mørk

les DAG OG TID.
Vil du òg prøve?

Her kan du prøve vekeavisa DAG OG TID gratis i tre veker.
Prøveperioden stoppar av seg sjølv.

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Komplett

Papiravisa
Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis

Digital

Digital utgåve av papiravisa
Digitale artiklar
Digitalt arkiv
Lydavis