JavaScript is disabled in your web browser or browser is too old to support JavaScript. Today almost all web pages contain JavaScript, a scripting programming language that runs on visitor's web browser. It makes web pages functional for specific purposes and if disabled for some reason, the content or the functionality of the web page can be limited or unavailable.

Den 24. februar 2022 gjekk Russland til angrep mot Ukraina. Dette var ei eskalering av konflikten som tok til i 2013-2014, då separatistar tok kontroll over Luhansk og Donetsk fylke og Krymhalvøya vart annektert av Russland. Ukraina har fått våpenhjelp av Nato-land, inkludert Noreg. DAG OG TID følger krigen nøye, og skribentane våre bidreg med reportasjar, kommentarar og analysar. Cecilie Hellestveit, ekspert i folkerett, og Halvor Tjønn, journalist, forfattar og fast skribent i DAG OG TID, bidrar med politiske analysar. Den ukrainske forfattaren Andrej Kurkov har skrive om situasjonen i Ukraina under krigen.

Sjakk har blitt ein populær sport i Noreg på grunn av suksessen til Magnus Carlsen. DAG OG TID skriv om viktige turneringar som Carlsen deltek i, og små forteljingar frå sjakkverda. I DAG OG TID skriv Atle Grønn ei fast sjakkspalte som heiter «Frå sjakkverda», verdas einaste sjakkspalte utan sjakktrekk. I spalta skriv han om sjakk frå ulike innfallsvinklar. Les Atle Grønns spalte nedanfor, og andre artiklar og nyhende frå sjakkverda.

Klima og miljø er høgt prioritert på den politiske dagsordenen. Klimaendringar, naturkatastrofer og konfliktar heng tett saman. Regjeringa er forplikta til å følgje EUs klimamål og redusere norske utslepp med 55 prosent innan 2030.
DAG OG TID følgjer klimaproblematikken både nasjonalt og internasjonalt. Journalistane og skribentane i DAG OG TID skriv om klima med ulike innfallsvinklar. Per Anders Todal er oppteken av miljø, natur og klima, og korleis problemstillingar knytte til desse temaa verkar inn på kvarandre og samfunnet i heilskap. Jon Hustad skriv om klimaspørsmål frå eit politisk og økonomisk ståstad, til dømes korleis klima verkar inn på energi og straum. Les artiklar om klima og miljø nedanfor.

I Dag og Tid skriv fleire av skribentane våre om mat og matproduksjon. Dei har alle ulike tilnærmingar til temaet. Dagfinn Nordbø skriv spalta «Matmonsen», ei humorisktisk spalte om eigne matopplevingar. I spalta hans kan du også få gode middagstips. «Innsida» er ei anna spalte der ulike skribentar bidreg kvar veke. Ein av dei, Arne Hjeltnes, reiser rundt og besøker norske matprodusentar og set av fast plass i spalta si til norske matskattar. Siri Helle skriv om matproduksjon og matpolitikk i spalta «Frå matfatet». Helle er utdanna agronom og skriv også om ulike matvarer, plukkar frå kvarandre ingrediensane og samanliknar produkt. Les artiklane nedanfor.

DAG OG TID skriv om Russland og tilhøvet mellom Noreg og Putin-regimet. Journalistane og skribentane våre skriv om russisk utanrikspolitikk, russisk språk og kultur. Eit viktig tema knytt til Russland er krigen i Ukraina. I avisa vår kan du lese kommentarar og artiklar om krigføringa og retorikken knytt til han. Mellom anna trykker DAG OG TID russiske nyhende, slik at lesarane våre får kjennskap til kva informasjon russarane har tilgang til. Den ukrainske forfattaren Andrej Kurkov har tidlegare rapportert direkte frå Ukraina. Halvor Tjønn følgjer utviklinga mellom Russland og Europa, Cecilie Hellestveit, ekspert i folkerett, kommenterer globale konfliktar der Russland er involvert. Fleire av podkastepisodane våre har også handla om Russland. Omsettar Marit Bjerkeng fortel om russisk språk og kultur, journalist i Nordlys og leiar i Barents Press, Amund Trellevik, er intervjua om uavhengig journalistikk i Russland, og Halvor Tjønn har ved fleire høve vore gjest. Alle episodane finn du her.

På grunn av den globale energikrisa har straumen blitt dyrare. Folk flest merkar at straumrekningane auker med tusenvis av kroner. Samstundes aukar prisane på matvarer og transport. DAG OG TID skriv med jamne mellomrom om situasjonen og tiltaka frå regjeringa og næringslivet. Mellom anna skriv DAG OG TID-journalisten Jon Hustad om utfordringane og bakgrunnen for straumkrisa og kva konsekvensar dei auka straumprisane har på samfunnet. Han har også sett på energibehovet i framtida og skrive artiklar om den grøne vendinga. Straumkrisa har vore tema i DAG OG TID-podkasten. Lytt til episoden «Energiåret 2022 med Jon Hustad» her. Artiklar om straum, energi og kraft kan du lese nedanfor.

DAG OG TID skriv om ulike sider ved Ukraina og tilhøvet til Nato og Europa. Størst tyngd har krigen fått. Krigen i Ukraina tok til 24. februar 2022, og journalistane og skribentane våre følgjer situasjonen tett. Cecilie Hellestveit er ekspert i folkerett og bidreg med analysar og kommentarar. Halvor Tjønn skriv om korleis det ukrainske tilhøvet til Russland, Europa og EU endrar seg. Han set også den noverande situasjonen i eit historisk perspektiv. Den ukrainske forfattaren Andrej Kurkov skreiv fleire reportasjar frå Ukraina det første året av krigen. Redaktøren i DAG OG TID, Svein Gjerdåker har besøkt Ukraina etter krigsutbrotet og har skrive frå reisene. I DAG OG TID-podkasten kan du også lytte til tema om Ukraina. Høyr mellom anna intervjuet med forfattar Andrej Kurkov eller lær meir om bakgrunnen for krigen i episoden «Kvifor gjekk Putin til krig mot Ukraina?» Les artiklar om Ukraina nedanfor.

Økonomi har innverknad på alle lag og funksjonar i samfunnet. DAG OG TID publiserer nyhende om finansmarknaden og konsekvensane av økonomiske svingingar. Vi analyserer statsbudsjettet og finanspolitiske tiltak frå regjeringa, men ser også på endringar i næringslivet og på børsen i eit internasjonalt perspektiv. Journalist i DAG OG TID Jon Hustad skriv om økonomisk politikk. Mellom anna ser han på rentepolitikk, grunnrente og statsbudsjettet.
Les artiklar og kommentarar om norsk og internasjonal økonomi nedanfor.

1 2 3 4 ... 9 »
Avgjerande trekk: Går biskopen framover, kan dronninga slå han ut.

Avgjerande trekk: Går biskopen framover, kan dronninga slå han ut.

Foto: ein Internett-klassikar

Dronning på skrå

Sjakkmetaforane er så vanlege, nærast klisjéfylte, i den politiske diskursen austover at ein vert heilt matt. Den mest klassiske rokaden kom frå Putin og Medvedev i 2008, då presidenten vart statsminister og statsministeren president. Det var berre eit spel, sjølvsagt, og kan henda skulle ein ha avskaffa rokaderegelen, slik verdsmeisteren Kramnik tek til orde for.

AtleGrønn
Verdseliten søkjer nye utfordringar i fischersjakk, her under namnet Freestyle Chess.

Verdseliten søkjer nye utfordringar i fischersjakk, her under namnet Freestyle Chess.

Foto: Lennart Ootes

Å runda spelet

I dataspel er eit teikn på perfeksjon at brukaren har «runda spelet», at ein har nådd det høgste nivået som ligg inne i programmet. Eit spektakulært døme er Willis Gibson, ein 13 år gamal nerd frå Oklahoma, som nyleg kom til slutten av Tetris med scoren «999999». Programmet og skjermen fraus, noko som aldri tidlegare har skjedd med det legendariske og geniale spelet som vart programmert av sovjetiske Aleksej Pazjitnov i 1984.

Atle Grønn
Politieskorte for Barbora Skrlova frå Noreg til Praha i 2008. Bamsen er med.

Politieskorte for Barbora Skrlova frå Noreg til Praha i 2008. Bamsen er med.

Foto: Michal Krumphanzl / AP / NTB

Sjakkmysteriet Adam

For fyrste gong i denne spalta må eg ha ein spoiler alert. Kan henda vil du fyrst høyra podkasten Mysteriet Adam på NRK. Men dersom du er ein vaksen lesar som hugsar attende til 2008, så har du vel fått med deg den utrulege historia om gutekvinna Adam.

Atle Grønn
Jan-Krzysztof Duda frå Polen nekta å helsa på den russiske motstandaren Denis Khis­matullin.

Jan-Krzysztof Duda frå Polen nekta å helsa på den russiske motstandaren Denis Khis­matullin.

Skjermdump frå TV-sendinga av snøggsjakk-VM

Krigen i kulissene

Sjakkinteresserte nordmenn kunne som alltid fylgja verdsmeisterskapen på NRK i romjula. Og som vanleg vann vår mann, Carlsen. Som kommentator på TV-sendingane var det ikkje ofte eg fekk høve til å prata om den store sjakknasjonen Ukraina. Han finst ikkje lenger.

Atle Grønn
Magnus Carlsen har gjort det  igjen.

Magnus Carlsen har gjort det igjen.

Foto: Lennart Ootes

Verda må skjerpa seg

Fem dagar med intensiv sjakk i romjula er ein fin norsk tradisjon, eit avbrot frå krig og katastrofar. NRK-sendingane fungerer etter oppskrifta og vert meir og meir like andre familieprogram som «Maskorama». Men så er det heldigvis sjakken, då, og konkurransen der er reell nok.

Atle Grønn
Timur Garejev i Oslo Schakselskap i 2017.

Timur Garejev i Oslo Schakselskap i 2017.

Foto: Rolf Haug

Blindsjakk-simultan

Veteranen Ole Christian Moen fortalde om ein simultan han gav på 70-talet. Han spela mot heile sju spelarar samstundes. Motstandarane kom frå sjakk-klubben Rokaden, ein klubb for blinde spelarar. Så det var ein «blindsjakksimultan», sa Moen. Berre at det var motstandarane som spela blindt.

AtleGrønn
I Sjakklubben Stjernen sit sjakken i veggane.

I Sjakklubben Stjernen sit sjakken i veggane.

Frå sjakkverda: Herre i eige hus

Sjakken har alltid vore fattig. Ein sjakklubb har som regel null gjeld og null eigedom. Klubben er berre summen av medlemene. Når medlemene forsvinn, forsvinn klubben. Slik er foreiningslivet i Noreg.

AtleGrønn
Kasparov skreiv alt i 2015 boka «Winter Is Coming».

Kasparov skreiv alt i 2015 boka «Winter Is Coming».

Kven sløkkjer ljoset i Russland?

Lenin sa: «Bli ljos!». Og det vart ljos. Det var den store elektrifiseringa av det største landet i verda. Men no er framtida bekmørk. Sistemann som forlèt landet, må hugsa å sløkkja ljoset.

AtleGrønn
No et Carlsen òg bananar. Her frå ein lagkamp sist laurdag då klubben hans, Offerspill SK, vann Europacupen i Albania.

No et Carlsen òg bananar. Her frå ein lagkamp sist laurdag då klubben hans, Offerspill SK, vann Europacupen i Albania.

Skjermdump frå Chess24

Sjakkmat

Eg las Proust for 30 år sidan. Eg hugsar ikkje stort, eigenleg hugsar eg berre madeleinekaka. Men det kan like gjerne vera ein meta-hugs, eg hugsar at alle pratar om kaka som i litteraturen vart ein metafor for nostalgi, om korleis sansane vekkjer opp att minne om ei tapt tid.

AtleGrønn
Jakov Nejsjtadt. Send bilettekst til atle.gronn@ilos.uio.no.

Jakov Nejsjtadt. Send bilettekst til atle.gronn@ilos.uio.no.

Foto: Boris Dolmatovskij Foto: Boris Dolmatovskij / Jakov Nejsjtadt.

Offiseren i Kharkiv

Eg følgde den gamle mannen langt oppi 90-åra. Kvar månad ringde den russisk-aserbajdsjansk-israelske stormeisteren Emil Sutovskij (f. 1977) til Nejsjtadt og rapporterte frå samtalen på Facebook. Det var sjakkinternett på sitt beste.

AtleGrønn
1 2 3 4 ... 9 »
1 2 3 4 ... 9 »
Avgjerande trekk: Går biskopen framover, kan dronninga slå han ut.

Avgjerande trekk: Går biskopen framover, kan dronninga slå han ut.

Foto: ein Internett-klassikar

Dronning på skrå

Sjakkmetaforane er så vanlege, nærast klisjéfylte, i den politiske diskursen austover at ein vert heilt matt. Den mest klassiske rokaden kom frå Putin og Medvedev i 2008, då presidenten vart statsminister og statsministeren president. Det var berre eit spel, sjølvsagt, og kan henda skulle ein ha avskaffa rokaderegelen, slik verdsmeisteren Kramnik tek til orde for.

AtleGrønn
Verdseliten søkjer nye utfordringar i fischersjakk, her under namnet Freestyle Chess.

Verdseliten søkjer nye utfordringar i fischersjakk, her under namnet Freestyle Chess.

Foto: Lennart Ootes

Å runda spelet

I dataspel er eit teikn på perfeksjon at brukaren har «runda spelet», at ein har nådd det høgste nivået som ligg inne i programmet. Eit spektakulært døme er Willis Gibson, ein 13 år gamal nerd frå Oklahoma, som nyleg kom til slutten av Tetris med scoren «999999». Programmet og skjermen fraus, noko som aldri tidlegare har skjedd med det legendariske og geniale spelet som vart programmert av sovjetiske Aleksej Pazjitnov i 1984.

Atle Grønn
Politieskorte for Barbora Skrlova frå Noreg til Praha i 2008. Bamsen er med.

Politieskorte for Barbora Skrlova frå Noreg til Praha i 2008. Bamsen er med.

Foto: Michal Krumphanzl / AP / NTB

Sjakkmysteriet Adam

For fyrste gong i denne spalta må eg ha ein spoiler alert. Kan henda vil du fyrst høyra podkasten Mysteriet Adam på NRK. Men dersom du er ein vaksen lesar som hugsar attende til 2008, så har du vel fått med deg den utrulege historia om gutekvinna Adam.

Atle Grønn
Jan-Krzysztof Duda frå Polen nekta å helsa på den russiske motstandaren Denis Khis­matullin.

Jan-Krzysztof Duda frå Polen nekta å helsa på den russiske motstandaren Denis Khis­matullin.

Skjermdump frå TV-sendinga av snøggsjakk-VM

Krigen i kulissene

Sjakkinteresserte nordmenn kunne som alltid fylgja verdsmeisterskapen på NRK i romjula. Og som vanleg vann vår mann, Carlsen. Som kommentator på TV-sendingane var det ikkje ofte eg fekk høve til å prata om den store sjakknasjonen Ukraina. Han finst ikkje lenger.

Atle Grønn
Magnus Carlsen har gjort det  igjen.

Magnus Carlsen har gjort det igjen.

Foto: Lennart Ootes

Verda må skjerpa seg

Fem dagar med intensiv sjakk i romjula er ein fin norsk tradisjon, eit avbrot frå krig og katastrofar. NRK-sendingane fungerer etter oppskrifta og vert meir og meir like andre familieprogram som «Maskorama». Men så er det heldigvis sjakken, då, og konkurransen der er reell nok.

Atle Grønn
Timur Garejev i Oslo Schakselskap i 2017.

Timur Garejev i Oslo Schakselskap i 2017.

Foto: Rolf Haug

Blindsjakk-simultan

Veteranen Ole Christian Moen fortalde om ein simultan han gav på 70-talet. Han spela mot heile sju spelarar samstundes. Motstandarane kom frå sjakk-klubben Rokaden, ein klubb for blinde spelarar. Så det var ein «blindsjakksimultan», sa Moen. Berre at det var motstandarane som spela blindt.

AtleGrønn
I Sjakklubben Stjernen sit sjakken i veggane.

I Sjakklubben Stjernen sit sjakken i veggane.

Frå sjakkverda: Herre i eige hus

Sjakken har alltid vore fattig. Ein sjakklubb har som regel null gjeld og null eigedom. Klubben er berre summen av medlemene. Når medlemene forsvinn, forsvinn klubben. Slik er foreiningslivet i Noreg.

AtleGrønn
Kasparov skreiv alt i 2015 boka «Winter Is Coming».

Kasparov skreiv alt i 2015 boka «Winter Is Coming».

Kven sløkkjer ljoset i Russland?

Lenin sa: «Bli ljos!». Og det vart ljos. Det var den store elektrifiseringa av det største landet i verda. Men no er framtida bekmørk. Sistemann som forlèt landet, må hugsa å sløkkja ljoset.

AtleGrønn
No et Carlsen òg bananar. Her frå ein lagkamp sist laurdag då klubben hans, Offerspill SK, vann Europacupen i Albania.

No et Carlsen òg bananar. Her frå ein lagkamp sist laurdag då klubben hans, Offerspill SK, vann Europacupen i Albania.

Skjermdump frå Chess24

Sjakkmat

Eg las Proust for 30 år sidan. Eg hugsar ikkje stort, eigenleg hugsar eg berre madeleinekaka. Men det kan like gjerne vera ein meta-hugs, eg hugsar at alle pratar om kaka som i litteraturen vart ein metafor for nostalgi, om korleis sansane vekkjer opp att minne om ei tapt tid.

AtleGrønn
Jakov Nejsjtadt. Send bilettekst til atle.gronn@ilos.uio.no.

Jakov Nejsjtadt. Send bilettekst til atle.gronn@ilos.uio.no.

Foto: Boris Dolmatovskij Foto: Boris Dolmatovskij / Jakov Nejsjtadt.

Offiseren i Kharkiv

Eg følgde den gamle mannen langt oppi 90-åra. Kvar månad ringde den russisk-aserbajdsjansk-israelske stormeisteren Emil Sutovskij (f. 1977) til Nejsjtadt og rapporterte frå samtalen på Facebook. Det var sjakkinternett på sitt beste.

AtleGrønn
1 2 3 4 ... 9 »