«Det er absurd at dei fremste klimaforskarane i Noreg skulle bli samde om å lure resten av folket til å tru noko som ikkje er sant.»
I 2018 var det varmerekordar fleire stader i landet.
Foto: Erik Johansen / NTB
Les også
Folk kosar seg i sola på Operastranda i Oslo.
Foto: Javad Parsa / NTB
Gledelige eller truende varmerekorder?
Les også
23. mai var den til da varmaste dagen i år fleire stader i landet. Ved Tjuvholmen i Oslo nytta mange høvet til å kaste seg i sjøen.
Foto: Rodrigo Freitas / NTB
Det vi snakkar om når vi snakkar om vêret
Les også
Folk kosar seg i sola på Operastranda i Oslo.
Foto: Javad Parsa / NTB
Gledelige eller truende varmerekorder?
Les også
23. mai var den til da varmaste dagen i år fleire stader i landet. Ved Tjuvholmen i Oslo nytta mange høvet til å kaste seg i sjøen.
Foto: Rodrigo Freitas / NTB
Det vi snakkar om når vi snakkar om vêret
Ønskjer du å delta i debatten? Då kan du sende innlegget ditt til ordskifte@dagogtid.no
Klimaforsking
Per Anders Todal hadde ei god oppsummering av klimaforskinga den 31. mai. Førre veke kom det ein reaksjon frå Trond Vivelstad som titulerer seg som «klimaveteran».
Sjølv har eg drive med klimaforsking ved Meteorologisk institutt i ei årrekkje. Vivelstad brukar ord om oss som «såkalte klimaforskere som ofte ser ut til å lage forhåndskonklusjoner ut fra politiske trender». Dette at vi målber politiske synspunkt i klimaforskinga vår, kan ikkje kallast anna enn konspiratorisk. Det ville i så fall bety at konklusjonen er gjeven på førehand, og at vi juksar med forskingsresultata.
Som vanleg blir slike påstandar sette fram utan bevis. Det er sjølvsagt heilt absurd at alle dei fremste klimaforskarane i Noreg (for ikkje å seia i verda) skulle bli samde om å lure resten av folket til å tru noko som ikkje er sant.
Men er vi flinke nok til å formidle det vi held på med? Eg tok ein titt på heimesidene til dei fremste institusjonane som driv klimaforsking her i landet: universiteta i Bergen, Oslo, Trondheim, Tromsø og dessutan Meteorologisk institutt. Gjennomgangen viser at alle er opptekne av klimaendringar og formidling av forskingsresultat. Dessutan er dei flinke til å fortelje om prosjekt som dei har gåande. Dei finn det ikkje naudsynt å forklare opp att og opp att at menneskeskapte utslepp av klimagassar er drivaren av den globale temperaturauken.
Utviklinga frå Svante Arrhenius som i 1895 hevda dette, og til dit vi er i dag, har vore enorm. Klimavitskapen byggjer no på eit solid fundament av observasjonar som viser ein sterk auke i global temperatur særleg etter 1950.
At temperaturobservasjonar og mengda drivhusgassar i atmosfæren samvarierer over tid, er i seg sjølv ikkje nok til å slå fast ein samanheng. Det er kjennskapen til fysikken og dynamikken i atmosfæren som gjer oss trygge på det, og som gjer at vi kan etablere matematiske modellar som beskriv fortida. Utan å ta med aukande drivhusgassar etter 1950 blir det umogleg å forklare den globale temperaturauken.
Modellane kan vidare brukast til å gje gode estimat for framtida når ulike senario for utslepp av drivhusgassar blir lagde inn i dei.
Øyvind Nordli er emeritus ved Meteorologisk institutt og dr. philos.
Les også: «Me kan vere glade og uroa på same tid over uvanleg varme dagar»
Er du abonnent? Logg på her for å lese vidare.
Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding
Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.
Ønskjer du å delta i debatten? Då kan du sende innlegget ditt til ordskifte@dagogtid.no
Klimaforsking
Per Anders Todal hadde ei god oppsummering av klimaforskinga den 31. mai. Førre veke kom det ein reaksjon frå Trond Vivelstad som titulerer seg som «klimaveteran».
Sjølv har eg drive med klimaforsking ved Meteorologisk institutt i ei årrekkje. Vivelstad brukar ord om oss som «såkalte klimaforskere som ofte ser ut til å lage forhåndskonklusjoner ut fra politiske trender». Dette at vi målber politiske synspunkt i klimaforskinga vår, kan ikkje kallast anna enn konspiratorisk. Det ville i så fall bety at konklusjonen er gjeven på førehand, og at vi juksar med forskingsresultata.
Som vanleg blir slike påstandar sette fram utan bevis. Det er sjølvsagt heilt absurd at alle dei fremste klimaforskarane i Noreg (for ikkje å seia i verda) skulle bli samde om å lure resten av folket til å tru noko som ikkje er sant.
Men er vi flinke nok til å formidle det vi held på med? Eg tok ein titt på heimesidene til dei fremste institusjonane som driv klimaforsking her i landet: universiteta i Bergen, Oslo, Trondheim, Tromsø og dessutan Meteorologisk institutt. Gjennomgangen viser at alle er opptekne av klimaendringar og formidling av forskingsresultat. Dessutan er dei flinke til å fortelje om prosjekt som dei har gåande. Dei finn det ikkje naudsynt å forklare opp att og opp att at menneskeskapte utslepp av klimagassar er drivaren av den globale temperaturauken.
Utviklinga frå Svante Arrhenius som i 1895 hevda dette, og til dit vi er i dag, har vore enorm. Klimavitskapen byggjer no på eit solid fundament av observasjonar som viser ein sterk auke i global temperatur særleg etter 1950.
At temperaturobservasjonar og mengda drivhusgassar i atmosfæren samvarierer over tid, er i seg sjølv ikkje nok til å slå fast ein samanheng. Det er kjennskapen til fysikken og dynamikken i atmosfæren som gjer oss trygge på det, og som gjer at vi kan etablere matematiske modellar som beskriv fortida. Utan å ta med aukande drivhusgassar etter 1950 blir det umogleg å forklare den globale temperaturauken.
Modellane kan vidare brukast til å gje gode estimat for framtida når ulike senario for utslepp av drivhusgassar blir lagde inn i dei.
Øyvind Nordli er emeritus ved Meteorologisk institutt og dr. philos.
Les også: «Me kan vere glade og uroa på same tid over uvanleg varme dagar»
Les også
Folk kosar seg i sola på Operastranda i Oslo.
Foto: Javad Parsa / NTB
Gledelige eller truende varmerekorder?
Les også
23. mai var den til da varmaste dagen i år fleire stader i landet. Ved Tjuvholmen i Oslo nytta mange høvet til å kaste seg i sjøen.
Foto: Rodrigo Freitas / NTB
Det vi snakkar om når vi snakkar om vêret
Fleire artiklar
Fekk ikkje plass til alt
– Det er ikkje vår oppgåve å drive med polemikk. Vi har levert eit fagleg arbeid, seier kommunikasjonsdirektør Ola Anders Skauby i Sokkeldirekoratet.
Hjortelusflugene er spesialiserte parasittar som føder levande ungar og lever heile det vaksne livet nede i pelsen til elg, hjort og rådyr.
Foto via Wikimedia Commons
Svermingstid for hjortelusfluga
Göran Fristorp døydde 3. september. Han vart 76 år gammal.
Foto: Sara Johannessen Meek / NTB
Göran Fristorp (1948–2024)
Det kjem an på storleiken, men det er ein fordel å sleppe å trene inni bilen.
Bene Riobó / Wikimedia commons
I form med bilen
Michael Keaton er attende i den ikoniske rolla som Beetlejuice.
Foto: Warner Bros. Discovery
Beetlejuice Beetlejuice: Nesten dødsfestleg
Sjølv om det er eit gledeleg gjensyn, saknar eg snerten.