Å smila til lagnaden
Andsnes og Chamayou gav oss Festspillenes mest minneverdige konsert.
Leif Ove Andsnes og Bertrand Chamayou ved klaveret i Grieghallen.
Foto: Thor Brødreskift
Les også
Harald Eia og Nils Brenna analyserer personlegdomen til Leif Ove Andsnes.
Foto: Synne Sofi Bårdsdatter Bønes
Pianist på divanen
Les også
Cellisten Mischa Maisky med borna Sasha og Lily i Håkonshallen.
Foto: Synne Sofi Bårdsdatter Bønes
Samkøyrd troika
Les også
Erland Cooper.
Foto: Alex Kozobolis
Morgon og kveld
Les også
Foto: Thor Brødreskift
Vivaldi på hardingfele
Les også
Symfoni nr. 8 er Mahler på sitt mest monumentale.
Foto: Thor Brødreskift
Gigantomani i Grieghallen
Les også
Harald Eia og Nils Brenna analyserer personlegdomen til Leif Ove Andsnes.
Foto: Synne Sofi Bårdsdatter Bønes
Pianist på divanen
Les også
Cellisten Mischa Maisky med borna Sasha og Lily i Håkonshallen.
Foto: Synne Sofi Bårdsdatter Bønes
Samkøyrd troika
Les også
Erland Cooper.
Foto: Alex Kozobolis
Morgon og kveld
Les også
Foto: Thor Brødreskift
Vivaldi på hardingfele
Les også
Symfoni nr. 8 er Mahler på sitt mest monumentale.
Foto: Thor Brødreskift
Gigantomani i Grieghallen
Festspelkonsert
Franz Schubert, György Kurtág:
Firhendig klavermusikk
Leif Ove Andsnes og Bertrand Chamayou, klaver.
Grieghallen, torsdag 30. mai
Som pianist er Leif Ove Andsnes det Rafael er i målarkunsten: Han spelar nesten for vakkert, for teknisk suverent, med total kontroll over klanglege nyansar og rytmiske konturar i klaverspelet. Under konserten i Grieghallen demonstrerte han ein av sine største styrkar, nemleg evna til å spela svakt. Mest slåande var pianissimo-partia i György Kurtágs (fødd 1926) vesle solostykke «Les Adieux in Janáčeks Manier», der han makta å fylla heile salen med klang sjølv om musikken eigentleg knapt er høyrleg.
Mykjeseiande
Den uvanlege programsamansetjinga fungerte framifrå. Med seg hadde Andsnes franske Bertrand Chamayou, som han framførte brorparten av repertoaret firhendig saman med ved flygelet. Ved sida av ungararen Kurtág, som er ein av våre fremste nolevande komponistar, fekk me høyra tre verk av wienaren Franz Schubert (1797–1828). Komponistane står altså langt unna kvarandre i musikkhistoria, men meir slåande enn den stilistiske kontrasten var ulikskapen deira i form og uttrykk.
Schuberts satsar er mykjeseiande av di dei er så lange. Dei blei til under tung sjukdom same året som han døydde, 31 år gammal – han hadde så mykje på hjarta, så mangt han ville seia før han skulle fara. Kurtágs satsar, derimot, er mykjeseiande av di dei er så knappe og konsentrerte, stundom ikkje lengre enn eitt minutt. Kvar tone tel, alle overgangar er skorne ned til det mest essensielle; tonespråket er heilhjarta i uttrykk, men lakonisk i form. Verka til den eine er altså som lange noveller, medan den andre skriv aforismar. Motsetnadane utfylte kvarande. Dette, ved sida av dei gode tolkingane, var det som gjorde konserten så minneverdig.
Pianistiske overtonar
Kurtág er pianist, og klaverkomposisjonane hans syner djup innsikt i klangmoglegheitene til instrumentet, til dømes i det firhendige «Bells (Hommage à Stravinsky)». Her sat Chamayou øvst ved klaviaturet, og i det høgste registeret blei lyden av klokker perfekt imitert. Ekte klokkeklang er overtonerik, det er dette som gjer lyden så sylvaktig briljant. Kurtág har gjenskapt desse overtonane ved, i tillegg til grunntonen, å leggja til knapt høyrbare pianissimo-tonar i det aller høgste klaverregisteret. Chamayou realiserte dette komposisjonstekniske meisterstykket ypparleg.
Høgdepunktet når det gjeld Schubert, var Fantasi i f-moll, D940, som han fullførte fem månadar før han døydde hausten 1828. Dei fire satsane blir spelte i eitt dramatisk drag utan pause, og det firhendige gjev klaverparten symfonisk fylde. Likevel er det ikkje dramatikken og klangfylden, men dei enkle og såre melodiane som grip meg mest. Partiet i fyrstesatsen «Allegro molto moderato» der Schubert plutseleg snur den sorgsame mollmelodien om til dur, er sterkt. Momentet har noko avklart ved seg – som om den dødsmerkte slepper taket ein augneblink og smiler til lagnaden.
Sjur Haga Bringeland
Les fleire artiklar frå Festspillene her.
Er du abonnent? Logg på her for å lese vidare.
Digital tilgang til DAG OG TID – heilt utan binding
Prøv ein månad for kr 49.
Deretter kr 199 per månad. Stopp når du vil.
Festspelkonsert
Franz Schubert, György Kurtág:
Firhendig klavermusikk
Leif Ove Andsnes og Bertrand Chamayou, klaver.
Grieghallen, torsdag 30. mai
Som pianist er Leif Ove Andsnes det Rafael er i målarkunsten: Han spelar nesten for vakkert, for teknisk suverent, med total kontroll over klanglege nyansar og rytmiske konturar i klaverspelet. Under konserten i Grieghallen demonstrerte han ein av sine største styrkar, nemleg evna til å spela svakt. Mest slåande var pianissimo-partia i György Kurtágs (fødd 1926) vesle solostykke «Les Adieux in Janáčeks Manier», der han makta å fylla heile salen med klang sjølv om musikken eigentleg knapt er høyrleg.
Mykjeseiande
Den uvanlege programsamansetjinga fungerte framifrå. Med seg hadde Andsnes franske Bertrand Chamayou, som han framførte brorparten av repertoaret firhendig saman med ved flygelet. Ved sida av ungararen Kurtág, som er ein av våre fremste nolevande komponistar, fekk me høyra tre verk av wienaren Franz Schubert (1797–1828). Komponistane står altså langt unna kvarandre i musikkhistoria, men meir slåande enn den stilistiske kontrasten var ulikskapen deira i form og uttrykk.
Schuberts satsar er mykjeseiande av di dei er så lange. Dei blei til under tung sjukdom same året som han døydde, 31 år gammal – han hadde så mykje på hjarta, så mangt han ville seia før han skulle fara. Kurtágs satsar, derimot, er mykjeseiande av di dei er så knappe og konsentrerte, stundom ikkje lengre enn eitt minutt. Kvar tone tel, alle overgangar er skorne ned til det mest essensielle; tonespråket er heilhjarta i uttrykk, men lakonisk i form. Verka til den eine er altså som lange noveller, medan den andre skriv aforismar. Motsetnadane utfylte kvarande. Dette, ved sida av dei gode tolkingane, var det som gjorde konserten så minneverdig.
Pianistiske overtonar
Kurtág er pianist, og klaverkomposisjonane hans syner djup innsikt i klangmoglegheitene til instrumentet, til dømes i det firhendige «Bells (Hommage à Stravinsky)». Her sat Chamayou øvst ved klaviaturet, og i det høgste registeret blei lyden av klokker perfekt imitert. Ekte klokkeklang er overtonerik, det er dette som gjer lyden så sylvaktig briljant. Kurtág har gjenskapt desse overtonane ved, i tillegg til grunntonen, å leggja til knapt høyrbare pianissimo-tonar i det aller høgste klaverregisteret. Chamayou realiserte dette komposisjonstekniske meisterstykket ypparleg.
Høgdepunktet når det gjeld Schubert, var Fantasi i f-moll, D940, som han fullførte fem månadar før han døydde hausten 1828. Dei fire satsane blir spelte i eitt dramatisk drag utan pause, og det firhendige gjev klaverparten symfonisk fylde. Likevel er det ikkje dramatikken og klangfylden, men dei enkle og såre melodiane som grip meg mest. Partiet i fyrstesatsen «Allegro molto moderato» der Schubert plutseleg snur den sorgsame mollmelodien om til dur, er sterkt. Momentet har noko avklart ved seg – som om den dødsmerkte slepper taket ein augneblink og smiler til lagnaden.
Sjur Haga Bringeland
Les fleire artiklar frå Festspillene her.
Les også
Harald Eia og Nils Brenna analyserer personlegdomen til Leif Ove Andsnes.
Foto: Synne Sofi Bårdsdatter Bønes
Pianist på divanen
Les også
Cellisten Mischa Maisky med borna Sasha og Lily i Håkonshallen.
Foto: Synne Sofi Bårdsdatter Bønes
Samkøyrd troika
Les også
Erland Cooper.
Foto: Alex Kozobolis
Morgon og kveld
Les også
Foto: Thor Brødreskift
Vivaldi på hardingfele
Les også
Symfoni nr. 8 er Mahler på sitt mest monumentale.
Foto: Thor Brødreskift
Gigantomani i Grieghallen
Fleire artiklar
Fekk ikkje plass til alt
– Det er ikkje vår oppgåve å drive med polemikk. Vi har levert eit fagleg arbeid, seier kommunikasjonsdirektør Ola Anders Skauby i Sokkeldirekoratet.
Hjortelusflugene er spesialiserte parasittar som føder levande ungar og lever heile det vaksne livet nede i pelsen til elg, hjort og rådyr.
Foto via Wikimedia Commons
Svermingstid for hjortelusfluga
Göran Fristorp døydde 3. september. Han vart 76 år gammal.
Foto: Sara Johannessen Meek / NTB
Göran Fristorp (1948–2024)
Det kjem an på storleiken, men det er ein fordel å sleppe å trene inni bilen.
Bene Riobó / Wikimedia commons
I form med bilen
Michael Keaton er attende i den ikoniske rolla som Beetlejuice.
Foto: Warner Bros. Discovery
Beetlejuice Beetlejuice: Nesten dødsfestleg
Sjølv om det er eit gledeleg gjensyn, saknar eg snerten.